Tjøtta International War Cemetery

Tjøtta International War Cemetery to cmentarz wojenny na wyspie Tjøtta w gminie Alstahaug, na wybrzeżu regionu Helgeland w północnej Norwegii. Powstał w 1970 roku i upamiętnia ofiary jednej z największych tragedii morskich drugiej wojny światowej na norweskich wodach – zatonięcia statku „Rigel".

Co to za miejsce?

Cmentarz jest cichym, spokojnym kawałkiem ziemi z widokiem na norweskie wybrzeże. Nie ma tu rozbudowanej architektury ani rzędów imiennych nagrobków. Wszystkie groby są anonimowe, a w miejscu pochówku stoi kamień pamiątkowy w kształcie krzyża. To miejsce zadumy, a nie atrakcja w typowym rozumieniu.

Co wydarzyło się z „Rigel"?

27 listopada 1944 roku zatonął statek „Rigel". Według Wikipedii zginęło około 2500 osób; inne źródła podają nieco niższe liczby, od ok. 2300 do ok. 2450, więc dokładny bilans różni się w zależności od opracowania. Na pokładzie znajdowali się jeńcy radzieccy, polscy i serbscy, norwescy więźniowie, niemieccy dezerterzy, niemieccy żołnierze oraz norwescy członkowie załogi.

Wrak przez wiele lat leżał częściowo zanurzony przy wyspie Rosøya. Usunięto go mniej więcej w czasie, gdy powstawał cmentarz, około 1970 roku.

Kto tu spoczywa?

Ciał ofiar nie dało się już zidentyfikować, dlatego groby nie mają nazwisk. Pochowani są tu przede wszystkim jeńcy wojenni z Rosji, Serbii i Polski, a także norwescy więźniowie i niemieccy dezerterzy. Według norweskiego serwisu lokalnej historii na Tjøtcie pochowano ponad tysiąc ofiar katastrofy, a pozostałe pochłonęło morze. Wśród pochowanych są również Niemcy, którzy zginęli w tej samej katastrofie.

Sąsiedztwo

Obok znajduje się osobny radziecki cmentarz wojenny, nazywany lokalnie „Russerkirkegården", z prawie pięcioma tysiącami pochowanych radzieckich jeńców wojennych. Groby ofiar „Rigel" leżą po jego południowej stronie. Obie nekropolie razem pokazują skalę cierpienia jeńców na północy Norwegii w czasie okupacji.

Jak zwiedzać?

Wyspa Tjøtta leży w regionie Helgeland, w okolicy Sandnessjøen. Wizyta nie wymaga biletu ani przewodnika; to miejsce odwiedza się w skupieniu i ciszy. Warto zachować szacunek właściwy dla cmentarza i pamiętać, że pochowano tu ludzi wielu narodowości, w tym Polaków.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał cmentarz? W 1970 roku.

Czy groby są podpisane? Nie. Ofiar nie można było zidentyfikować, wszystkie groby są anonimowe, a na miejscu stoi pamiątkowy kamień w kształcie krzyża.

Ile osób zginęło w katastrofie „Rigel"? Wikipedia podaje około 2500 osób; inne źródła podają zbliżone, lecz niższe liczby.

Czy wśród ofiar byli Polacy? Tak. Na pokładzie byli m.in. polscy jeńcy wojenni, obok radzieckich i serbskich.

Gdzie to jest? Na wyspie Tjøtta w gminie Alstahaug, w północnej Norwegii.