Thielle Castle

Zamek Thielle (Schloss Thielle, Château de Thielle) stoi w miejscowości Gals w kantonie Berno, tuż przy kanale Zihl (Thielle), na granicy z kantonem Neuchâtel. Budowla przez wieki pilnowała przeprawy przez rzekę, a dziś jest jednym z ciekawszych przystanków na trasie wzdłuż jezior Trzech Jezior.

Jaka jest historia zamku Thielle?

Miejsce od starożytności służyło do przekraczania rzeki. W okolicy odkryto pozostałości mostów z epoki La Tène oraz z czasów rzymskich, a w średniowieczu przebiegał tędy szlak łączący Berno z Neuchâtel. Zamek z fosą powstał między 1270 a 1300 rokiem, by chronić most na lewym brzegu rzeki. Po przebudowie w latach 1320–1325 przez ponad pięć wieków był siedzibą kasztelanii Thielle, podległej Neuchâtel. Według słownika historycznego Szwajcarii (HLS) funkcję administracyjną pełnił do 1807 roku, po czym mieściło się w nim więzienie, aż do 1848 roku. W 1861 roku obiekt trafił w prywatne ręce.

Dlaczego zamek leży dziś w kantonie Berno?

Zawdzięcza to kanałowi. Budowa kanału Zihl, zakończona w 1883 roku, sprawiła, że zamek znalazł się na prawym brzegu. Umowa graniczna z Neuchâtel z 1895 roku przyznała go kantonowi Berno i gminie Gals. Most przy zamku też się zmieniał: drewnianą konstrukcję zastąpił w latach 1776–1778 most kamienny z budkami celnymi na obu końcach (rozebranymi w 1896 roku), od 1884 roku kanał przecinała stalowa przeprawa, a od 1969 roku stoi betonowa.

Co zobaczysz na miejscu?

Zamek znajduje się przy Zihlbrücke 14 w Gals. Obiekt jest własnością prywatną i mieści restaurację, więc zwiedzanie wnętrz zależy od zasad lokalu; z zewnątrz najlepiej oglądać go od strony mostu i kanału. Warto połączyć wizytę z krótkim spacerem brzegiem kanału, który wyznacza dawną granicę dwóch kantonów, i zwrócić uwagę na to, jak most, kanał i mury tworzą jedną całość.

Jak dojechać do zamku Thielle?

Gals leży między jeziorami Neuchâtel i Biel, a zamek stoi przy drodze przecinającej kanał na granicy kantonów. Dojedziesz samochodem z Neuchâtel lub Biel albo rowerem szlakami prowadzącymi przez region Trzech Jezior. Rozkład połączeń komunikacji publicznej sprawdź przed wyjazdem w wyszukiwarce SBB.

Kiedy warto przyjechać?

Najprzyjemniej jest późną wiosną, latem i wczesną jesienią, gdy spacer wzdłuż kanału i rowerowa wycieczka po okolicy są najwygodniejsze. Zamek dobrze pasuje do półdniowej wycieczki łączącej Gals, La Tène i Le Landeron.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzać zamek Thielle w środku? Zamek jest prywatny i mieści restaurację. Wnętrza są dostępne według zasad lokalu; przed wizytą zapytaj o godziny.

Do którego kantonu należy zamek? Do kantonu Berno, do gminy Gals, mimo że przez wieki podlegał Neuchâtel. Przesądziła o tym umowa graniczna z 1895 roku.

Kiedy zbudowano zamek? Między 1270 a 1300 rokiem, a przebudowano go w latach 1320–1325.

Do czego służył zamek? Chronił most na szlaku Berno–Neuchâtel, był siedzibą kasztelanii Thielle, a w XIX wieku więzieniem.