Theta Museum

Theta Museum w Bergen to jednopokojowe muzeum, które opowiada o tajnej łączności radiowej norweskiego ruchu oporu z czasów II wojny światowej. Mieści się w niewielkim pomieszczeniu na terenie Bryggen, zabytkowego nabrzeża miasta, i uchodzi za najmniejsze muzeum w Norwegii.

Czym jest Theta Museum?

Muzeum zajmuje jedno pomieszczenie o powierzchni około 16 metrów kwadratowych. Właśnie z tego pokoju członkowie grupy oporu znanej jako Theta wysyłali podczas niemieckiej okupacji wiadomości radiowe do Anglii. Dla zwiedzających udostępniono go w 1982 roku. Wnętrze jest tak małe, że wizyta nie zajmuje wiele czasu, ale to właśnie ciasnota najlepiej pokazuje, w jakich warunkach pracowali konspiratorzy.

Kim była grupa Theta?

Theta była radiową grupą wywiadowczą, w której działali głównie młodzi ludzie, w dużej części studenci. Utrzymywała łączność z brytyjską służbą wywiadowczą SIS. Według dostępnych opracowań działała od grudnia 1941 do czerwca 1942 roku. Przekazywała do Londynu raporty zbierane przez norweskich agentów i odbierała stamtąd polecenia.

Pokój znajdował się w jednym z budynków na nabrzeżu Bryggen, w kompleksie Enhjørningsgården. Członkowie grupy wykorzystali wiedzę techniczną, by zamaskować wejście: zbudowali specjalny elektryczny system zamknięcia drzwi, który miał ukrywać istnienie pomieszczenia.

Jak odkryto kryjówkę?

Pokój został odnaleziony przypadkiem. Podczas niemieckiej obławy na Bryggen 17 października 1942 roku pod jednym z żołnierzy załamała się zbutwiała deska podłogowa. Członkowie grupy przygotowali na wypadek przeszukania ładunek wybuchowy, jednak nie eksplodował.

Co zobaczysz w środku?

Po obławie pomieszczenie zostało zniszczone, a całe wyposażenie wyniesiono, dlatego obecne wnętrze jest w dużej mierze rekonstrukcją. Oryginalnych przedmiotów jest niewiele. Są to:

• stolik kawowy,
• odbiornik Hallicrafter,
• domowej roboty nadajnik na fale krótkie,
• kopie raportów wywiadowczych przekazanych przez norweskich agentów,
• depesze z poleceniami otrzymane z Londynu.

Ekspozycja jest skromna, ale dzięki temu łatwo wyobrazić sobie, jak wyglądała praca radiooperatorów ukrytych kilka kroków od ulicy, tuż pod nosem okupantów.

Najczęstsze pytania

Czy to naprawdę najmniejsze muzeum w Norwegii? Taki tytuł podaje Wikipedia i wiele źródeł turystycznych. Niektóre przewodniki są ostrożniejsze i piszą jedynie, że muzeum jest jednym z kandydatów do miana najmniejszego na świecie.

Gdzie dokładnie się znajduje? W Bergen, w zabudowie nabrzeża Bryggen, w budynku Enhjørningsgården. Współrzędne to około 60,3974 N, 5,3234 E.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Ze względu na rozmiar pomieszczenia wizyta jest krótka. Warto połączyć ją ze spacerem po Bryggen i innymi miejscami związanymi z historią wojny w Bergen.

Kiedy jest otwarte? Godziny otwarcia bywały sezonowe i mogły się zmieniać. Starsze przewodniki podają otwarcie tylko w wybrane dni od połowy maja do połowy września, dlatego przed wizytą sprawdź aktualne informacje na stronie muzeum.

Dla kogo?

Miejsce spodoba się osobom zainteresowanym historią II wojny światowej, wywiadem i ruchem oporu, a także tym, którzy lubią nietypowe, kameralne atrakcje. To krótki, ale mocny przystanek podczas zwiedzania Bryggen.