The Saga Column

Sagasøyla (The Saga Column) to monumentalna rzeźba-kolumna w dolinie Leirdalen, w gminie Lom, przy trasie Sognefjellsvegen w Bøverdalen. Ma około 33–34 metrów wysokości i należy do najbardziej nietypowych punktów orientacyjnych w norweskich górach. Autorem projektu był rzeźbiarz Wilhelm Rasmussen.

Skąd wzięła się Sagasøyla?

Kolumna powstała jako projekt pomnika upamiętniającego Zgromadzenie Konstytucyjne w Eidsvoll z 1814 roku, czyli moment uchwalenia norweskiej konstytucji. Rasmussen wygrał w 1925 roku konkurs na to dzieło. Pierwotnie nosiło ono nazwę Eidsvollsøylen i miało stanąć w Oslo, na placu Eidsvolls plass przed budynkiem Stortingu.

Dlaczego nie stoi w Oslo?

Plan nie doczekał się realizacji w stolicy. Rasmussen w 1933 roku wstąpił do Nasjonal Samling, partii kolaboracyjnej, a po wojnie dokończenie dzieła odłożono. Kolumna przez lata pozostawała więc nieustawiona w miejscu, dla którego ją zaprojektowano.

Jak trafiła do Lom?

Åmund Elveseter, właściciel hotelu Elveseter, kupił kolumnę i w 1992 roku ustawił ją przy hotelu. Dzięki temu jedno z największych dzieł Rasmussena zyskało nowe miejsce, bardzo odległe od pierwotnych planów. Źródła różnią się co do niektórych szczegółów, na przykład dokładnej wysokości czy zakresu prac wykonanych przed ustawieniem, dlatego warto traktować podawane liczby jako przybliżone.

Materiał i forma

Według norweskiej encyklopedii SNL kolumna wykonana jest z larvikitu, skały magmowej znanej z Norwegii. Forma pionowego, smukłego obelisku sprawia, że widać ją z daleka na tle gór i doliny.

Co warto wiedzieć przed wizytą?

• Lokalizacja: okolice hotelu Elveseter w Leirdalen, przy drodze Sognefjellsvegen w Bøverdalen (gmina Lom).
• Współrzędne: ok. 61,704 N, 8,287 E.
• Dla kogo: dla miłośników sztuki w przestrzeni publicznej, historii Norwegii i krótkich przystanków w trakcie podróży przez Sognefjell.
• Kontekst historyczny: dzieło łączy temat konstytucji z 1814 roku z kontrowersyjną biografią autora, co czyni je ciekawym tematem do refleksji.

Najczęstsze pytania

Czy Sagasøyla stoi w Oslo? Nie. Choć projektowano ją z myślą o Oslo, ustawiono ją dopiero w 1992 roku przy hotelu Elveseter w Lom.

Kto jest autorem? Wilhelm Rasmussen, norweski rzeźbiarz, zwycięzca konkursu z 1925 roku.

Jak wysoka jest kolumna? Różne źródła podają 33–34 metry.

Co upamiętnia? Pierwotnie miała upamiętniać Zgromadzenie Konstytucyjne w Eidsvoll w 1814 roku.

Z czego jest zrobiona? Z larvikitu, według encyklopedii SNL.

Sagasøyla to dobry przystanek dla osób jadących przez Sognefjell, które interesują się historią i sztuką plenerową. Jej losy pokazują, że pomnik zaprojektowany dla stolicy może po latach znaleźć zupełnie inne, górskie miejsce.