Teufelstein

Teufelstein to głaz leżący przy Jülicher Straße, między dzielnicami Herongen i Hinsbeck należącymi do miasta Straelen w Nadrenii Północnej-Westfalii, tuż obok jeziora Blaue Lagune. Kamień znajduje się na trasie dawnej rzymskiej drogi łączącej Xanten z Kolonią, co czyni go świadkiem wielu epok historycznych tego regionu nad dolnym Renem.

Z czego zbudowany jest Teufelstein?

Głaz zbudowany jest z tzw. piaskowca brunatnowęglowego (Braunkohlensandstein), skały pochodzącej pierwotnie z rejonu środkowego Renu. Przez długi czas sądzono, że kamień to eratyk przyniesiony na te tereny przez lądolód skandynawski w czasie zlodowaceń. Teorię tę obalił profesor Albert Steeger, który 8 listopada 1954 roku, podczas prac wykopaliskowych przy głazie, wykazał, że skała została przetransportowana na Nizinę Nadreńską przez lądolód pradawnego Renu (Urrhein), a nie z północy. Kamień ma wymiary około 2,00 × 1,35 × 0,35 metra, co jak na warunki Dolnego Renu uznawane jest za rozmiar niezwykły.

Jakie ślady historii kryją się przy kamieniu?

Podczas wspomnianych badań w 1954 roku pod głazem odnaleziono fragmenty szkła pochodzące z okresu biedermeier, czyli z pierwszej połowy XIX wieku. Odkrycie to sugeruje, że kamień pełnił funkcję znaku granicznego między miejscowościami Wankum i Herongen. To jednak nie jedyny historyczny trop związany z tym miejscem – w pobliżu funkcjonowała niegdyś rzymska stacja postojowa, działająca od I do IV wieku naszej ery. Świadczą o tym znalezione w okolicy fragmenty ceramiki, dachówek, monety oraz lampy oliwne ze stemplami legionów rzymskich stacjonujących w tym regionie.

Jaka legenda wiąże się z Teufelstein?

Z kamieniem związana jest ludowa opowieść o gospodarzu nazwiskiem Speith, który założył się z diabłem o to, kto rzuci dalej. Diabeł rzucał kamieniem, natomiast przebiegły farmer zamiast głazu użył ptaka, który poleciał znacznie dalej niż mógłby polecieć kamień. Dzięki temu podstępowi Speith wygrał zakład, ratując swoją duszę i zdobywając dodatkowo sakiewkę złota. Do dziś w powierzchni głazu widoczne są charakterystyczne wgłębienia, które według legendy są odciskami palców rozwścieczonego diabła.

Jak chroniony jest ten obiekt?

Teufelstein objęty jest ochroną jako pomnik przyrody i leży na terenie rezerwatu przyrody Heronger Buschberge. Ze względu na jego wartość przyrodniczą i historyczną na przebiegającej obok Jülicher Straße obowiązuje ograniczenie ruchu pojazdów w tym miejscu, co ma chronić zarówno sam głaz, jak i otaczający go teren.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Teufelstein? Kamień leży przy Jülicher Straße, pomiędzy dzielnicami Herongen i Hinsbeck w gminie Straelen, w pobliżu jeziora Blaue Lagune.

Czy Teufelstein to głaz narzutowy z epoki lodowcowej? Nie do końca w tradycyjnym sensie. Choć wcześniej uznawano go za eratyk przyniesiony przez lądolód skandynawski, badania z 1954 roku wykazały, że jest to piaskowiec brunatnowęglowy przetransportowany z rejonu środkowego Renu przez lądolód pradawnego Renu.

Skąd wzięła się nazwa kamienia? Nazwa nawiązuje do lokalnej legendy o zakładzie gospodarza Speitha z diabłem, którego rzekome odciski palców widoczne są na powierzchni głazu.

Czy w okolicy kamienia są ślady po Rzymianach? Tak. W pobliżu odkryto pozostałości rzymskiej stacji postojowej z I–IV wieku naszej ery, w tym ceramikę, dachówki, monety i lampy oliwne ze stemplami legionów.

Czy miejsce jest chronione prawnie? Tak, Teufelstein ma status pomnika przyrody i znajduje się na terenie rezerwatu Heronger Buschberge, gdzie obowiązują ograniczenia ruchu pojazdów.