Templete da Rede de San Luís

Templete da Rede de San Luís w O Porriño to niewielka, ale niezwykła budowla — żeliwno-ceramiczny pawilon, który przed ponad pięćdziesięciu laty przewędrował z Madrytu do Galicji jako hołd dla najsłynniejszego mieszkańca miasta.

Co to za budowla?

Ażurowa konstrukcja z kutego żelaza, ozdobiona kolorową ceramiką, powstała na początku XX wieku w Madrycie. Służyła jako wejście do stacji pierwszej linii madryckiego metra, znanej jako Red de San Luis (dzisiejsza stacja Gran Vía), otwartej w 1919 roku. Projekt podpisał Antonio Palacios — jeden z najważniejszych hiszpańskich architektów przełomu wieków, twórca m.in. Palacio de Cibeles i wielu wejść do madryckiego metra — urodzony właśnie w O Porriño. Templete łączyła funkcję użytkową (osłona wejścia do podziemnego korytarza) z dekoracyjną formą typową dla stylu architekta, mieszającego motywy eklektyczne i secesyjne z odniesieniami do tradycyjnej architektury galicyjskiej.

Jak altana trafiła do O Porriño?

Kiosk obsługiwał madryckich pasażerów do około 1970 roku, kiedy przebudowa sieci metra uczyniła go zbędnym. Z inicjatywy Kolegium Architektów Madrytu oraz władz O Porriño i lokalnych działaczy kultury konstrukcję zdemontowano i przewieziono do rodzinnego miasta Palaciosa. Templete dotarł na miejsce w 1971 roku jako symboliczny gest — miasto odzyskało fragment dzieła swojego najsłynniejszego architekta. Od tego czasu stoi w alamedzie, głównej aleji O Porriño, w obrębie parku Campo da Feira. Niedawno, w ramach starań o zachowanie dziedzictwa architektonicznego Palaciosa, Xunta Galicii przeprowadziła gruntowną renowację obiektu, inwestując ponad 260 tysięcy euro w odtworzenie oryginalnych detali metalowych i ceramicznych — prace zakończono na początku 2025 roku.

Co zobaczysz na miejscu?

Templete to punkt orientacyjny w zieleni alamedy — kopulasta, ośmioboczna konstrukcja z charakterystycznymi łukowymi otworami, kolorowymi płytkami i ozdobnym zwieńczeniem. Warto obejść ją z każdej strony, by docenić detale kowalstwa i ceramiki, odrestaurowane niedawno do pierwotnego wyglądu. To także miejsce z lokalną symboliką: templete bywa punktem zbornym podczas miejskich świąt, między innymi jako start korowodów Porrigalia, dorocznego festynu O Porriño. Wstęp jest bezpłatny, obiekt można oglądać przez cały rok w otwartej przestrzeni parku.

Kiedy przyjechać?

Alameda i templete są dostępne codziennie, przez cały dzień, bez ograniczeń godzinowych — to część miejskiego parku, nie płatna atrakcja z kasą biletową. Najlepsze światło do zdjęć daje popołudnie, gdy słońce podświetla ceramiczne zdobienia. Jeśli podróż zbiega się z Porrigalia (przełom lutego i marca), warto zobaczyć templete jako punkt startowy pochodów — miejsce wtedy żyje wyjątkową atmosferą.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp do templete jest płatny? Nie. Obiekt stoi w otwartym miejskim parku i jest dostępny bezpłatnie przez cały rok.

Kto zaprojektował templete? Antonio Palacios, architekt urodzony w O Porriño, autor licznych realizacji w Madrycie, w tym oryginalnych wejść do metra.

Dlaczego madrycka budowla stoi w Galicji? Po wycofaniu z użytku w Madrycie (ok. 1970 r.) konstrukcję przewieziono do rodzinnego miasta architekta jako hołd dla jego twórczości — dotarła na miejsce w 1971 roku.

Czy templete był niedawno odnawiany? Tak. Xunta Galicii sfinansowała renowację zakończoną na początku 2025 roku, kosztem ponad 260 tysięcy euro, przywracając oryginalny wygląd metalowych i ceramicznych elementów.