Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Synagoga w Ratyzbonie (1912–1938) to dziś miejsce pamięci, bo samego budynku już nie ma. Nowoczesna bóżnica otwarta w 1912 roku służyła gminie żydowskiej zaledwie dwadzieścia sześć lat, a w listopadzie 1938 roku została spalona i rozebrana. Jej historia jest jednym z najważniejszych rozdziałów dziejów Żydów w Ratyzbonie, jednej z najstarszych gmin żydowskich w Niemczech.
Czym była synagoga z 1912 roku?
Gmina żydowska Ratyzbony liczyła na początku XX wieku około 600 osób. Wzniesiona wtedy synagoga miała odpowiadać duchowi swoich czasów: była budowlą nowoczesną, a jej wnętrze mogło pomieścić około 500 wiernych. Otwarcie w 1912 roku było dla wspólnoty symbolem pewności siebie i obecności w życiu miasta. Przez kolejne dekady budynek pełnił funkcję centrum religijnego i społecznego ratyzbońskich Żydów.
Co stało się w listopadzie 1938 roku?
W nocy z 9 na 10 listopada 1938 roku, podczas pogromu znanego jako Noc Kryształowa, naziści podpalili synagogę. Według relacji historycznych burmistrz Otto Schottenheim kazał gasić płonące budynki w staromiejskiej zabudowie, lecz nie synagogę. Spalony gmach rozebrano w następnych miesiącach. W tym samym roku z miasta uciekło 268 osób pochodzenia żydowskiego, a dalsze losy gminy wyznaczyły prześladowania i deportacje.
Czy synagogę z 1912 roku można pomylić z inną?
Tak, i warto to wiedzieć, planując zwiedzanie. Na ratyzbońskim Neupfarrplatz stoi pomnik izraelskiego rzeźbiarza Daniego Karavana, odsłonięty w 2004 roku. Jest to betonowy zarys średniowiecznej synagogi, zburzonej w 1519 roku podczas pogromu; jej ślady odkryto w czasie wykopalisk w latach 90. XX wieku. To zupełnie inny obiekt niż budowla z 1912 roku, choć oba wątki pokrywają się w pamięci miasta. Źródła różnie podają dokładne położenie gmachu z 1912 roku, dlatego przed wizytą dobrze jest sprawdzić je na miejscu.
Co jest tu do zobaczenia dzisiaj?
Z synagogi z lat 1912–1938 nie zachowały się zabudowania, więc to miejsce odwiedza się dla historii i refleksji. Połączysz je ze spacerem po Starym Mieście w Ratyzbonie, wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO, oraz z wizytą przy pomniku Karavana. Przez dziesięciolecia po wojnie gmina nie miała własnej synagogi. Dopiero w 2019 roku otwarto nową, zaprojektowaną przez Volkera Staaba w nowoczesnym stylu, i to ona dziś służy wspólnocie.
Najczęstsze pytania
Czy synagoga z 1912 roku istnieje? Nie. Została spalona w listopadzie 1938 roku i później rozebrana.
Ile osób mogła pomieścić? Około 500 wiernych.
Czy w Ratyzbonie działa dziś synagoga? Tak, nowa synagoga została otwarta w 2019 roku, według projektu Volkera Staaba.
Czym różni się od pomnika na Neupfarrplatz? Pomnik Karavana z 2004 roku przypomina średniowieczną synagogę zniszczoną w 1519 roku, a nie budowlę z 1912 roku.
Czy warto tu przyjść? Tak, jeśli interesuje Cię historia Żydów w Niemczech. Miejsce wymaga spokoju i chwili zastanowienia, a najlepiej odwiedzić je w ramach dłuższego spaceru po Starym Mieście.
Pamięć o synagodze z 1912 roku podtrzymują dziś publikacje, ścieżki edukacyjne i działania ratyzbońskiej gminy, dzięki którym historia nie zostaje zapomniana. Odwiedzając Ratyzbonę, warto poświęcić jej choć krótki moment, bo pokazuje, jak szybko wspólnota mogła zostać pozbawiona swojego domu modlitwy i jak ważne jest przekazywanie tej wiedzy kolejnym pokoleniom.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.