Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Synagoga w Halle (Saale) stoi przy ulicy Humboldtstraße 52, obok żydowskiego cmentarza, i jest duchowym centrum niewielkiej, ale żywej gminy żydowskiej miasta. Dla wielu odwiedzających to miejsce ważne także z powodu wydarzeń z 9 października 2019 roku, które skierowały na nie uwagę całych Niemiec.
Jaka jest historia żydowskiej wspólnoty w Halle?
Początki osadnictwa żydowskiego w mieście sięgają średniowiecza, według źródeł jedenastego lub dwunastego wieku. Po II wojnie światowej pozostała garstka ocalałych: dane gminy z 1946 roku mówią o około 65 osobach. Mimo to wspólnota odbudowała życie religijne. Gmina starała się o wsparcie państwa od 1947 roku, a zgodę uzyskała po długiej procedurze w 1952 roku. Dzięki temu możliwe stało się urządzenie sali modlitewnej związanej z cmentarzem przy Humboldtstraße. Synagogę poświęcono w 1953 roku.
Czy synagoga jest zabytkiem do zwiedzania?
To przede wszystkim czynny dom modlitwy, a nie muzeum. Budynek jest skromny, skromniejszy niż wielkie dziewiętnastowieczne synagogi, które zniszczono w czasach nazizmu. Jego znaczenie wynika z ciągłości: wspólnota wróciła tu po wojnie i modli się do dziś. Ze względu na bezpieczeństwo wejście zwykle wymaga wcześniejszego uzgodnienia, więc warto sprawdzić zasady u gminy żydowskiej przed wizytą.
Co wydarzyło się 9 października 2019 roku?
W Jom Kippur, najważniejsze święto żydowskie, uzbrojony neonazista próbował wtargnąć do synagogi, gdy w środku modliło się ponad 50 osób. Nie zdołał sforsować zamkniętych drzwi. Zastrzelił dwie osoby w pobliżu, a atak transmitował w internecie. Zginęły przypadkowe osoby spoza budynku. Wzmocnione drzwi i system zamków uratowały według relacji prawdopodobnie życie wielu wiernych. Przewodniczący gminy Max Privorozki mówił później, że policja potrzebowała około dziesięciu minut, by dotrzeć na miejsce. Prokuratura federalna przejęła śledztwo, a podczas procesu biegły wskazywał na słabe zabezpieczenie obiektu przez lokalne władze.
Jak upamiętniono ofiary?
W pobliżu miejsca zbrodni oraz przy murze cmentarza wiszą tablice pamiątkowe. Co roku miasto i gmina organizują uroczystości rocznicowe, w tym spotkania na dziedzińcu synagogi. Dla gości to okazja, by zatrzymać się w ciszy i zrozumieć, że miejsce to jest przede wszystkim domem żywej wspólnoty.
Najczęstsze pytania
Gdzie dokładnie jest synagoga? Przy Humboldtstraße 52 w Halle, obok cmentarza żydowskiego.
Czy można wejść do środka? To czynna synagoga o podwyższonym poziomie ochrony; wejście zwykle wymaga uzgodnienia z gminą.
Kiedy ją poświęcono? W 1953 roku, po latach starań gminy o wsparcie państwa.
Czy są tu pamiątki po ataku z 2019 roku? Tak, w okolicy znajdują się tablice upamiętniające ofiary.
Jak zachować się wobec miejsca? Z szacunkiem: to dom modlitwy, a nie atrakcja turystyczna w zwykłym sensie. Zdjęcia najlepiej robić z zewnątrz i bez zakłócania życia wspólnoty.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.