Sustipan

Sustipan to niewielki, zielony półwysep w południowo-zachodniej części Splitu, Chorwacja, wysunięty w morze tuż obok portu Matejuška. To jedno z tych miejsc w mieście, które turyści łatwo pomijają, a szkoda — spokój, cień sosnowego lasu i widok na Marjan czy stare miasto robią z niego świetny przystanek na spacer poza głównym tłokiem riwy.

Jak dotrzeć na Sustipan?

Półwysep leży w zasięgu spaceru z centrum Splitu — wystarczy iść wzdłuż nabrzeża w stronę zachodnią, minąć port rybacki Matejuška i wejść na wzniesienie porośnięte drzewami. Droga pieszo z Peristylu zajmuje około 15–20 minut. Nie ma tu parkingów wewnątrz samego terenu, więc najwygodniej zostawić samochód w pobliżu Marjanu lub w centrum i dojść pieszo — to i tak najprzyjemniejszy sposób na dotarcie do tego miejsca.

Jaka jest historia Sustipanu?

Historia tego skrawka ziemi sięga średniowiecza. Stał tu wówczas klasztor benedyktyński wraz z kościołem — miejsce modlitwy i życia zakonnego, typowe dla wielu wybrzeży Dalmacji w tamtym okresie. Przez wieki teren zmieniał funkcję, aż w XIX wieku podjęto decyzję o urządzeniu tu cmentarza. Powstała wtedy nekropolia uznawana za jedną z najpiękniejszych w całej Chorwacji — z alejami, kamiennymi nagrobkami i widokiem na morze, co nadawało temu miejscu wyjątkowy, kontemplacyjny charakter.

Losy cmentarza nie potoczyły się jednak spokojnie. W XX wieku, za rządów władz komunistycznych, nekropolia została zlikwidowana. Co ciekawe, historycy do dziś nie ustalili jednoznacznie, dlaczego podjęto taką decyzję — brak oficjalnego uzasadnienia sprawia, że temat pozostaje przedmiotem lokalnych dyskusji i domysłów. Dziś po dawnym cmentarzu pozostały już tylko szczątkowe ślady, a sam teren zazielenił się i stał się miejscem rekreacji.

Co warto zobaczyć na Sustipanie?

Największym atutem Sustipanu jest dziś spokój i zieleń — sosnowy zagajnik daje cień nawet w upalne dni, a ścieżki prowadzą do punktów widokowych na zatokę i wzgórze Marjan. To popularne miejsce na wieczorny spacer czy odpoczynek z dala od zgiełku centrum. Warto rozejrzeć się za pozostałościami dawnej zabudowy — resztkami murów czy fragmentami związanymi z historią klasztoru i cmentarza, które przypominają o dawnej funkcji tego miejsca. Sam widok stąd — na port, stare miasto i morze — jest jednym z ładniejszych w całym Splicie, a przy tym dużo mniej zatłoczonym niż punkty widokowe na Marjanie.

Kiedy najlepiej odwiedzić Sustipan?

Ze względu na drzewa i cień, miejsce to sprawdza się dobrze latem, gdy inne części miasta są rozgrzane słońcem. Wieczorem, o zachodzie słońca, widoki na morze i miasto nabierają szczególnego charakteru. Poza sezonem to z kolei ciche miejsce na spokojny spacer bez tłumów.

Najczęstsze pytania

Czy Sustipan jest dobrze oznakowany i łatwy do znalezienia? Tak, wystarczy iść nabrzeżem w stronę portu Matejuška i dalej w górę zalesionego wzniesienia — trasa jest prosta i nie wymaga nawigacji.

Czy na Sustipanie zachowały się ślady dawnego cmentarza? Po likwidacji nekropolii w XX wieku pozostały jedynie nieliczne, szczątkowe ślady — większość terenu porasta dziś zieleń.

Czy wejście na Sustipan jest płatne? Nie, to ogólnodostępny teren zielony, wejście jest bezpłatne przez cały rok.

Czy jest tam gastronomia? W samym obrębie półwyspu nie ma restauracji ani kawiarni — najbliższe lokale znajdują się przy porcie Matejuška i w centrum Splitu, kilkanaście minut spacerem.