Stonebyres Falls

Stonebyres Falls (Stonebyres Linn) to wodospad na rzece Clyde, w pobliżu wsi Nemphlar i miasteczka Crossford w hrabstwie South Lanarkshire w Szkocji. Rzeka spada tu z wysokości około 21 metrów. To ostatni, najniżej położony z czterech wodospadów z grupy Falls of Clyde, a zarazem miejsce, w którym kończy się wędrówka łososi i troci wędrownych płynących w górę rzeki.

Co to za miejsce?

Wodospad leży na terenie dawnej posiadłości Stonebyres, tam gdzie stał zamek Stonebyres. Dolina Clyde jest tu wąska i zalesiona, a koryto rzeki wcina się w skalne progi. Wodospad leży poniżej słynniejszych Corra Linn i Bonnington Linn w okolicach New Lanark. To osobny obiekt, oddalony od nich w dół rzeki.

W 1927 roku nad wodospadem uruchomiono elektrownię wodną Stonebyres. Jest to jedna z dwóch elektrowni zbudowanych na tym odcinku Clyde. Część wody trafia do turbin, dlatego wygląd wodospadu zależy od przepływu w rzece i od pory roku.

Jak dotrzeć do Stonebyres Falls?

Najpopularniejszy dojazd prowadzi przez Crossford. Samochód zostawisz na parkingu przy Smuggler's Brig Road, a stamtąd pieszo dojdziesz do elektrowni, idąc przez Big Wood. Odcinek ma około 2,5 km w jedną stronę.

Można też iść szlakiem Clyde Walkway z Crossford. Ten fragment jest jednym z trudniejszych na całej trasie: są tu schody, strome podejścia i miejsca z niezabezpieczonymi spadkami przy krawędzi. Zabierz buty z dobrą przyczepnością, bo ścieżki po deszczu bywają śliskie.

Jaką trasę wybrać?

• Krótko: spacer z parkingu przy Smuggler's Brig Road przez Big Wood do elektrowni i z powrotem.
• Pętla: trasa kołowa z Crossford przez Stonebyres Falls i Nemphlar ma około 8,6 km. Łączy odcinek nad rzeką z drogami wśród pól.
• Dłużej: Clyde Walkway biegnie dalej w stronę New Lanark i Falls of Clyde, gdzie obejrzysz pozostałe wodospady.

Co zobaczysz?

Sam wodospad bywa częściowo ukryty za drzewami, szczególnie gdy liście są pełne. Najlepiej widać go więc późną jesienią, zimą i wczesną wiosną. Warto zwrócić uwagę na budynek elektrowni, pozostałość przemysłowej historii doliny, oraz na rzekę, w której z odrobiną szczęścia zobaczysz skaczące ryby w sezonie wędrówki łososi.

Kiedy przyjechać?

Po obfitych opadach strumień jest najpotężniejszy, ale ścieżki są wtedy błotniste. Przy niskim stanie wody wodospad jest spokojniejszy, za to szlak łatwiejszy. Zimą w lesie szybko robi się ciemno, więc jeśli wyruszasz późnym popołudniem, zabierz latarkę.

Najczęstsze pytania

Czy Stonebyres Falls to to samo co Falls of Clyde? Nie do końca. Stonebyres Linn należy do grupy czterech wodospadów Falls of Clyde, ale leży daleko od rezerwatu przy New Lanark. Osobno zwiedzasz go z okolic Crossford.

Ile ma wysokości? Około 21 metrów. Corra Linn, największy z wodospadów w grupie, ma około 28 metrów.

Czy dojście jest trudne? Krótki spacer z parkingu jest łatwy, ale odcinek Clyde Walkway od strony Crossford ma schody, stromizny i niezabezpieczone krawędzie. Nie nadaje się dla małych dzieci bez opieki ani dla wózków.

Skąd wiadomo, że to granica dla łososi? Stonebyres Linn jest pierwszą naturalną barierą na Clyde dla ryb wędrownych, dlatego uznaje się go za górną granicę ich wędrówki w rzece.