Statue of John of Nepomuk in Sobotka

Statua świętego Jana Nepomucena stoi przy dawnym przejeździe kolejowym na Špálovej ulicy w Sobotce, niewielkim mieście w powiecie jičyńskim w północnych Czechach. To jeden z kilku pomników tego świętego w okolicy — barokowa rzeźba, która od dziesięcioleci towarzyszy mieszkańcom i podróżnym przemierzającym tę część miasta.

Jak dotrzeć?

Sobotka leży w regionie Czeski Raj (Český ráj), znanym z piaskowcowych skalnych miast, zamków i malowniczych wzgórz. Miasto jest dogodnym punktem wypadowym dla turystów zwiedzających okolice Trosek czy Kosti, a samą statuę znajdziemy przy Špálovej ulicy, w pobliżu dawnego przejazdu kolejowego — miejsca łatwo dostępnego pieszo z centrum miasteczka. Współrzędne geograficzne umiejscawiają rzeźbę na wschodnim skraju zabudowy Sobotki, w kierunku sąsiadującej miejscowości Staňkova Lhota.

Co zobaczysz?

Statua ma formę typową dla barokowych pomników świętego Jana Nepomucena, jakich w Czechach powstały setki w XVIII wieku. Figura klęczącego świętego, z aureolą nad głową i w stroju kapłańskim, trzyma w lewej dłoni biret, a prawą unosi ku piersi w geście modlitwy. Postać osadzona jest na wysokim, profilowanym cokole, którego pryzmatyczny trzon zdobią proste ornamenty — skromne, ale staranne wykończenie charakterystyczne dla prowincjonalnych fundacji tamtego okresu.

Według inskrypcji na cokole rzeźba pochodzi z 1784 roku, a więc powstała niedługo po kanonizacji Jana Nepomucena, gdy kult tego świętego przeżywał w krajach czeskich prawdziwy rozkwit. Święty Jan Nepomucen, spowiednik królowej i generalny wikariusz praski, zginął śmiercią męczeńską w XIV wieku i od tego czasu stał się jednym z najczęściej przedstawianych świętych w czeskiej sztuce sakralnej — jego pomniki stawiano zwłaszcza przy mostach, drogach i przejściach przez wodę, jako opiekuna podróżnych i patrona dobrej sławy.

Rzeźba w Sobotce, mimo skromnych rozmiarów, od 1958 roku podlega ochronie jako zabytek kultury Republiki Czeskiej. Taki status potwierdza jej wartość historyczną i artystyczną, choć na tle wielkich zabytków regionu — takich jak zamek Kost czy skalne miasto Prachovské skály — pozostaje obiektem raczej kameralnym, odwiedzanym głównie przez osoby zainteresowane lokalną historią i sztuką sakralną.

Dlaczego warto się zatrzymać?

Pomniki świętego Jana Nepomucena, choć liczne, rzadko są identyczne — różnią się detalami rzeźbiarskimi, proporcjami cokołu czy stanem zachowania inskrypcji. Statua w Sobotce pozwala przyjrzeć się z bliska warsztatowi lokalnych kamieniarzy końca XVIII wieku i stanowi ciekawy przystanek dla osób zwiedzających miasto pieszo, zwłaszcza w drodze między centrum a wschodnimi peryferiami, gdzie niegdyś prowadziła linia kolejowa.

Kiedy przyjechać?

Jako obiekt plenerowy, statuę można oglądać przez cały rok, ale najwygodniej zwiedzać ją wiosną i latem, gdy dłuższe dni sprzyjają spacerom po Sobotce i okolicznych szlakach Czeskiego Raju. Warto połączyć wizytę ze zwiedzaniem centrum miasta i pobliskich atrakcji regionu.

Najczęstsze pytania

Kim był święty Jan Nepomucen? Był praskim duchownym i spowiednikiem królowej, zamęczonym w XIV wieku. Stał się jednym z najpopularniejszych świętych w Czechach, czczonym jako patron mostów, wody i dobrej sławy.

Z jakiego okresu pochodzi statua w Sobotce? Według inskrypcji na cokole rzeźba powstała w 1784 roku, w okresie baroku.

Czy statua jest chroniona prawnie? Tak, od 1958 roku figuruje jako zabytek kultury Republiki Czeskiej.

Gdzie dokładnie stoi pomnik? Przy Špálovej ulicy w Sobotce, w pobliżu dawnego przejazdu kolejowego, niedaleko miejscowości Staňkova Lhota.