Statue No. 382 in Dohalice

Socha Persea w Dohalicích to jedna z ciekawszych osobliwości rzeźbiarskich wschodnich Czech, stojąca nad brzegiem strumienia Bystřice, w niewielkiej odległości od dawnej dohalickiej tvrzy. To okazała figura przedstawiająca mitycznego greckiego herosa – w antycznym stroju, z hełmem na głowie, płaszczem na ramionach i mieczem u boku. W prawej dłoni trzyma włócznię, w lewej zaś tarczę, na której w płaskorzeźbie ukazano głowę Meduzy – atrybut jednoznacznie identyfikujący postać jako Persea, zabójcę gorgony. Rzeźba jest większa niż naturalnej wielkości, co nadaje jej monumentalny, niemal teatralny charakter.

Skąd wzięła się ta rzeźba w Dohalicích?

Historia posągu jest ściśle związana z losami pobliskiego zamku w Sadovej. Figura pierwotnie zdobiła park przyzamkowy tamtejszej rezydencji. Gdy zamek strawił pożar, a jego ruiny rozebrano w 1844 roku, rzeźba Persea nie podzieliła losu budowli – została przeniesiona i ocalona, trafiając ostatecznie do Dohalic, gdzie stoi do dziś jako niemy świadek dawnego założenia parkowego, które już nie istnieje.

Kto jest autorem rzeźby?

Mimo wysokiej wartości artystycznej dzieła, jego twórca pozostaje nieznany. Brak sygnatury czy zachowanych źródeł archiwalnych sprawia, że posąg klasyfikowany jest jako dzieło anonimowego kamieniarza lub warsztatu rzeźbiarskiego działającego w tamtym okresie. Nie zmienia to jednak faktu, że pod względem rzemieślniczym i kompozycyjnym socha Persea uchodzi za jedną z bardziej wartościowych późnoklasycystycznych realizacji rzeźbiarskich w regionie – wykonana została z gruboziarnistego piaskowca, materiału typowego dla rzeźby plenerowej tamtej epoki w Czechach.

Co jeszcze warto zobaczyć w Dohalicích?

Socha Persea nie jest jedyną pamiątką rzeźbiarską wsi. Na dohalickiej "návsi", czyli wiejskim placu, stoi figura świętego Jana Nepomucena z 1832 roku – klasyczny motyw czeskiej wsi, upamiętniający patrona chroniącego przed powodzią i oszczerstwem. Na skraju wsi, przy drodze w kierunku Sadovej, znajduje się z kolei grupa pomników upamiętniających ofiary wojny prusko-austriackiej z 1866 roku: piaskowcowa piramida poświęcona 65 poległym żołnierzom austriackim i pruskim, pomnik Jana Bednářa – grabarza z Mžan, który poświęcił się opiece nad rannymi – oraz ogólny pomnik z ozdobnym krzyżem. Kilkaset metrów na południe od wsi stoi natomiast odrestaurowana kaplica Matki Boskiej z Lourdes, przy której znajduje się źródełko określane jako "cudowne" – według miejscowej legendy miało przywrócić wzrok niewidomej dziewczynce, a woda w nim nie wysycha nawet podczas najdotkliwszych susz.

Czy warto odwiedzić Dohalice?

Dohalice to niewielka miejscowość w powiecie Hradec Králové, ale skupia w sobie zaskakująco dużą liczbę zabytków rzeźbiarskich i historycznych – od klasycystycznej rzeźby mitologicznej, przez barokowe figury świętych, po pomniki wojenne i miejsce kultu religijnego. Dla podróżujących szlakami wschodnich Czech, którzy szukają mniej oczywistych, kameralnych punktów na trasie, spacer po Dohalicích może być ciekawym uzupełnieniem zwiedzania regionu związanego z bitwą pod Hradcem Králové (Königgrätz) w 1866 roku.

Najczęstsze pytania

Co przedstawia socha w Dohalicích oznaczona jako obiekt nr 382? To rzeźba Persea – mitycznego greckiego herosa, przedstawionego w antycznym stroju z tarczą zdobioną głową Meduzy.

Skąd pochodzi ta rzeźba? Pierwotnie zdobiła park zamkowy w Sadovej; po zniszczeniu zamku i rozbiórce jego ruin w 1844 roku została przeniesiona do Dohalic.

Kto wykonał posąg? Autor pozostaje nieznany – dzieło przypisuje się anonimowemu twórcy działającemu w duchu późnego klasycyzmu.

Co jeszcze można zobaczyć w okolicy? Figurę św. Jana Nepomucena z 1832 roku, pomniki bitwy z 1866 roku oraz kaplicę Matki Boskiej z Lourdes ze źródełkiem.