Square Tower

Tour Carrée (Kwadratowa Wieża) to niewielki fort obronny stojący na zboczach masywu Lomont, tuż przy wsi Pierrefontaine-lès-Blamont w departamencie Doubs. To miejsce dla turystów, którzy lubią łączyć spacer po górach z odrobiną historii wojskowej — bez tłumów i biletów wstępu.

Czym jest Tour Carrée?

Budowla powstała w 1884 roku jako punkt piechoty, wchodzący w skład tzw. systemu Séré de Rivières — sieci fortyfikacji wzniesionych po klęsce Francji w wojnie 1870–71 i utracie Alzacji oraz Mozeli. Wieża stoi na wysokości około 720 m n.p.m., pomiędzy Fortem Lomont a baterią Roches, i miała pilnować przerwy między tymi dwiema fortyfikacjami. Uzbrojenie stanowiły karabiny i karabiny maszynowe, a załoga liczyła około dwudziestu żołnierzy. Koszary mieściły dwanaście łóżek, a wodę zbierano do trzymetrowego sześciennego zbiornika zasilanego deszczówką z dachu.

Cały ten pas umocnień, zwany "pozycją obronną Lomont", miał bronić Montbéliard przed przemarszem wojsk przez górną dolinę Doubs. Budowano go pod nadzorem generała Séré de Rivières aż do wybuchu I wojny światowej.

Co widać dziś?

Tour Carrée przetrwała w niezłym stanie — zachował się wejściowy portal oraz część pancernych okiennic. To rzadkość wśród fortyfikacji tego typu, z których wiele popadło w ruinę lub zostało rozebranych. Z okolic wieży rozciąga się widok na płaskowyż Lomont oraz na region Montbéliard, co czyni to miejsce dobrym punktem na krótki postój podczas dłuższej wędrówki.

Jaka jest historia wojenna wieży?

Tour Carrée odegrała rolę w sierpniu 1944 roku, gdy okoliczne wzgórza były bazą maquis Lomont — jednego z większych oddziałów francuskiego ruchu oporu, liczącego około 3200 osób latem tego roku. 22 sierpnia 1944 roku o godzinie 7:30 Niemcy zaatakowali wieżę, która służyła wtedy jako punkt obserwacyjny partyzantów. Walka o kontrolę nad obiektem trwała do godziny 15:00, a wieża kilkukrotnie przechodziła z rąk do rąk.

Jak dotrzeć na miejsce?

Do Tour Carrée prowadzi szlak pieszy w ramach trasy GR de Pays Monts du Lomont, popularnej wśród turystów pieszych odwiedzających masyw Lomont. Sam Fort du Lomont, dominujący nad okolicą, nie jest udostępniony zwiedzającym, ale okoliczne ścieżki i punkty pamięci — w tym Tour Carrée — można zwiedzać samodzielnie. W partnerstwie ze stowarzyszeniem zajmującym się pamięcią ruchu oporu regionu Montbéliard organizowane są też piesze wycieczki tematyczne po okolicznych miejscach historycznych.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na wędrówkę są miesiące od wiosny do jesieni, gdy szlaki w masywie Lomont są suche i przejezdne, a widoki z okolic wieży najbardziej klarowne. Zimą trasy bywają zaśnieżone i trudniejsze technicznie.

Najczęstsze pytania

Czy Tour Carrée można zwiedzić od środka? Wieża nie pełni funkcji muzeum z regularnymi godzinami otwarcia — to obiekt historyczny w terenie, oglądany głównie z zewnątrz podczas wędrówek po okolicy.

Czy wstęp jest płatny? Nie, dojście do wieży odbywa się szlakami turystycznymi bez opłat.

Czy w pobliżu jest coś jeszcze wartego zobaczenia? Tak — Fort du Lomont (niedostępny dla zwiedzających, ale widoczny z zewnątrz), pomnik FFI upamiętniający poległych z maquis Lomont oraz luterański kościół z czerwoną dachówką we wsi Pierrefontaine-lès-Blamont.

Ile czasu zajmuje dojście do wieży? Zależy od wybranej trasy, ale jako element szlaku GR de Pays Monts du Lomont dojście zajmuje zwykle od jednej do kilku godzin, w zależności od punktu startowego i tempa marszu.