Sint-Pieter en Pauwelkerk

Sint-Pieter en Pauwelkerk to kościół parafialny w Neerijse, wsi wchodzącej w skład gminy Huldenberg w prowincji Brabancja Flamandzka. Świątynia stoi na niewielkim wzniesieniu w otoczeniu murowanego cmentarza i od dawna stanowi punkt orientacyjny tej części Belgii dzięki swojej niecodziennej sylwetce z dwiema wieżami.

Jak zaczęła się historia tego miejsca?

Korzenie kościoła sięgają drugiej połowy XII wieku lub początku XIII wieku. To wtedy północnofrancuskie opactwo w Corbie, posiadające w regionie liczne dobra i wpływy, zdecydowało się wznieść w Neerijse okazałą romańską świątynię z dwiema wieżami. Taki układ – para wież flankujących korpus kościoła – był w tamtym czasie rozwiązaniem rzadko spotykanym na tym obszarze i szybko uczynił budowlę wyróżniającą się na tle okolicznych kościołów wiejskich.

Co przetrwało pożary i zniszczenia?

Losy kościoła nie były spokojne. W 1635 roku przemarsz wojsk francuskich przez okolicę zakończył się pożarem, który strawił niemal całą budowlę – ocalały jedynie dwie piaskowcowe wieże, świadectwo pierwotnej romańskiej konstrukcji. Sto lat później miejsce nawiedził kolejny pożar, ponownie niszcząc to, co udało się dotąd odbudować. Mimo tych strat wieże przetrwały obie katastrofy i do dziś pozostają najstarszym, autentycznie średniowiecznym elementem całego założenia.

Jak wyglądała odbudowa kościoła?

Po latach odbudowy nawę wzniesiono na nowo pomiędzy zachowanymi wieżami. W latach 1864–1867 kościół został znacząco rozbudowany w stylu neoromańskim według projektu Eugène'a Gife'a, przy czym zdecydowano się zachować oryginalne romańskie wieże jako element spajający starą i nową część budowli. Nieco ponad trzydzieści lat później, w latach 1896–1901, świątynię poddano kolejnej gruntownej restauracji pod kierunkiem architekta Pierre'a Langerocka – prace te miały na celu podkreślenie wyjątkowego charakteru kościoła na tle innych obiektów sakralnych regionu.

Z czego zbudowana jest świątynia?

Kościół wzniesiono w cegle, a fasady wzbogacono jasnym kamieniem naturalnym użytym do wykonania cokołów, narożnych łańcuchów oraz licznych detali dekoracyjnych. Ten kontrast ciemnej cegły i jasnego kamienia nadaje budowli charakterystyczny, dwubarwny wygląd typowy dla neoromańskiej architektury sakralnej Brabancji z drugiej połowy XIX wieku, jednocześnie nie przesłaniając surowszej, średniowiecznej faktury dwóch zachowanych wież.

Jaki status ochrony ma dziś kościół?

Ze względu na swoją historyczną i architektoniczną wartość Sint-Pieter en Pauwelkerk wraz z otaczającym go murowanym cmentarzem został w pełni objęty ochroną zabytkową 21 sierpnia 2003 roku. Status ten obejmuje zarówno samą bryłę kościoła, jak i historyczny układ przykościelnego cmentarza, co ma zapewnić zachowanie całego założenia w niezmienionej formie dla przyszłych pokoleń.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? W miejscowości Neerijse, będącej częścią gminy Huldenberg w prowincji Brabancja Flamandzka w Belgii.

Co jest najbardziej charakterystyczne w wyglądzie kościoła? Dwie piaskowcowe wieże pochodzące jeszcze z pierwotnej romańskiej budowli sprzed XIII wieku, zachowane mimo dwóch pożarów, które zniszczyły resztę świątyni.

Kto przebudowywał kościół w XIX i na początku XX wieku? Rozbudowy w stylu neoromańskim dokonał Eugène Gife (1864–1867), a kolejnej restauracji podjął się Pierre Langerock (1896–1901).

Czy kościół jest chroniony prawnie jako zabytek? Tak, wraz z murowanym cmentarzem posiada status pełnej ochrony zabytkowej od 21 sierpnia 2003 roku.