Sfingy

Sfingy u Měděnce to niewielki, lecz efektowny rezerwat przyrody w czeskich Rudawach (Krušné hory), leżący około pół kilometra na południowy wschód od wsi Měděnec, na terenie miejscowości Kamenné w powiecie Chomutov. Nazwa nawiązuje do charakterystycznych skalnych form, których sylwetki przypominają egipskie sfinksy.

Co można tu zobaczyć?

Główną atrakcją są skalne ostańce sięgające nawet 15 metrów wysokości, wznoszące się na wysokości około 790 m n.p.m. Powstały one w wyniku mrozowego wietrzenia w czwartorzędzie, które przez tysiąclecia rzeźbiło twardą skałę w nietypowe, strzeliste kształty. Z wierzchołka ostańców rozciąga się widok na dolinę Ohrzy oraz pasmo Doupovských hor, co czyni to miejsce chętnie odwiedzanym punktem widokowym na trasie pieszych i rowerowych wycieczek.

Z czego zbudowane są skały?

Skały tworzy ortognejs (ortoruła) – silnie przeobrażona skała metamorficzna, powstała z pierwotnie wulkanicznego granitu w wyniku przekrystalizowania pod wpływem wysokiej temperatury i ciśnienia w głębi ziemi. Proces ten zaszedł jeszcze w erze przedkambryjskiej i wczesnym paleozoiku, a swój obecny wygląd skały zawdzięczają dodatkowo działaniu gorących roztworów krzemionkowych podczas fałdowania waryscyjskiego, około 320 milionów lat temu. Charakterystyczna, gruboziarnista, dwułyszczykowa struktura skały z widocznymi kryształami skaleni sprawia, że ostańce mają wyraźnie warstwowany, "oczkowaty" wygląd.

Jaka jest historia tego miejsca?

Obszar objęto ochroną prawną już 15 lipca 1983 roku, początkowo jako chroniony twór przyrody, a od 27 kwietnia 1990 roku formalnie jako pomnik przyrody (přírodní památka) o powierzchni 0,6 hektara. Popularność tego miejsca sięga jednak znacznie dalej wstecz – już w pierwszej połowie lat siedemdziesiątych XIX wieku w pobliżu skał powstała gospoda turystyczna "U sfingy", która w 1927 roku została odbudowana i zyskała niemiecką nazwę "Sphinxbaude", nawiązującą do dawnego, wielonarodowego charakteru regionu Rudaw.

Jak dotrzeć na miejsce?

Sfingy leżą tuż przy drodze łączącej Měděnec z Kamenné, dzięki czemu dotarcie do nich nie wymaga długiej wędrówki. Obok rezerwatu przebiega również oznakowana ścieżka rowerowa nr 35, co czyni to miejsce wygodnym przystankiem zarówno dla pieszych turystów, jak i rowerzystów zwiedzających Rudawy.

Najczęstsze pytania

Skąd wzięła się nazwa "Sfingy"? Skalne formacje zawdzięczają nazwę podobieństwu kształtu do słynnych egipskich sfinksów – strzeliste, poszarpane bryły skalne przypominają swoim zarysem legendarne posągi.

Jak wysokie są skały? Ostańce osiągają wysokość do 15 metrów i wznoszą się na poziomie około 790 m n.p.m.

Czy jest tu wstęp wolny? Tak, teren pomnika przyrody jest ogólnodostępny i leży bezpośrednio przy drodze oraz szlaku rowerowym, bez opłat za wstęp.

Co warto zobaczyć w okolicy? Z wierzchołka rozpościera się widok na dolinę rzeki Ohrzy i pasmo Doupovských hor, a w pobliżu znajduje się sama wieś Měděnec z zabudową typową dla dawnego górniczego regionu Krušných hor.