Santa Magdalena del Toscar

Santa Magdalena del Toscar to niewielka pustelnia (ermita) położona w dolinie El Toscar, w gminie Alfara de Carles, na terenie Parku Naturalnego Ports de Tortosa-Beseit w Katalonii.

Jak dotrzeć?

Kapliczka znajduje się przy drodze prowadzącej do El Toscar, około 4 km przed samą wsią Alfara de Carles, na północnym stoku masywu El Caro, u wylotu wąwozu Conca. Dojazd odbywa się lokalną drogą łączącą Alfara de Carles z osadą El Toscar — trasa prowadzi przez górzysty, gęsto zalesiony teren typowy dla Ports de Tortosa-Beseit. Najlepiej wybrać się tu samochodem lub w ramach dłuższego pieszego wypadu po okolicznych szlakach, bo regularnego transportu publicznego w tej części gminy nie ma.

Co zobaczysz?

Sama budowla jest skromna: niewielki, prostokątny obiekt murowany, z tynkowaną fasadą. Charakterystyczne dla niej są cztery boczne otwory okienne oraz okrągły otwór umieszczony nad wejściem. Dwuspadowy dach kryty dachówką wieńczy niewielka sygnaturka w formie łuku półkolistego — typowy dla wiejskiej architektury sakralnej tego regionu element, spotykany też w pobliskich kapliczkach Santa Llúcia i Sant Julià.

Kaplica powstała w XVIII wieku, jednak w połowie XIX stulecia — jak odnotowuje słownik Madoza z 1846 roku — była już praktycznie w ruinie. Odbudowano ją w tym samym, XIX wieku. Obiekt należał do kapituły katedry w Tortosie, a na początku XX wieku wzniesiono przy nim budynek przeznaczony dla letnich gości — okolica El Toscar była wówczas ośrodkiem górskich domków wypoczynkowych, skupionych wokół źródła Toscà.

Warto połączyć wizytę z odwiedzeniem dwóch innych pustelni w tej samej dolinie: Santa Llúcia del Toscar, chronionej jako dobro kultury o znaczeniu lokalnym, oraz Sant Julià — dawnego, trzynastowiecznego kościoła parafialnego nieistniejącej już wsi Carles, w pobliżu którego zachowały się ruiny średniowiecznego zamku. Region ma też przemysłową przeszłość: między XVIII a XIX wiekiem działały tu papiernie i szklana huta, wykorzystujące obfitość wody i drewna z Ports — huta funkcjonowała do 1802 roku.

Kiedy przyjechać?

Najlepszym momentem na odwiedziny jest Poniedziałek Wielkanocny (drugi dzień Wielkanocy), kiedy przy kaplicy odbywa się tradycyjny aplec — lokalne zgromadzenie mieszkańców okolicy, będące żywą kontynuacją zwyczajów związanych z tym miejscem. Poza tym terminem okolica jest spokojna i najlepiej sprawdza się jako punkt na trasie pieszej lub rowerowej po Parku Naturalnym Ports, szczególnie wiosną i jesienią, gdy temperatury w górach są przyjemne, a lato bywa tu bardzo gorące i suche.

Najczęstsze pytania

Czy Santa Magdalena del Toscar jest wpisana do rejestru zabytków? Tak, obiekt figuruje w Inwentarzu Dziedzictwa Architektonicznego Katalonii jako element chroniony.

Ile trwa dojazd z centrum Alfara de Carles? Kaplica leży w odległości około 4 km od wsi, czyli dojazd samochodem zajmuje kilkanaście minut po lokalnej drodze.

Czy w pobliżu są inne zabytki warte zobaczenia? Tak — w tej samej dolinie El Toscar znajdują się kaplice Santa Llúcia i Sant Julià oraz ruiny średniowiecznego zamku Carles.

Czy kaplica jest otwarta dla turystów przez cały rok? Jest to niewielki, częściowo odbudowany obiekt sakralny bez stałego personelu — można ją zwiedzać z zewnątrz przez cały rok, a najbardziej żywym momentem jest doroczny aplec w Poniedziałek Wielkanocny.