Sant Martí de les Canals de Catllarí

Sant Martí de les Canals de Catllarí to romański kościół w miejscowości Catllarí, enklawie gminy Montmajor w komarce Berguedà, w Katalonii. Niewielka kamienna świątynia, wzniesiona w dwóch etapach budowy, należy do obiektów wpisanych do katalońskiego rejestru dziedzictwa architektonicznego.

Co warto wiedzieć o kościele?

Budowla ma formę jednonawową, zamkniętą od wschodu półkolistą apsydą. Analiza murów pozwoliła wyodrębnić dwie wyraźne fazy budowy: nawa pochodzi z XI wieku, natomiast prezbiterium z apsydą dobudowano w wieku XII. Ze względu na niewielkie rozmiary i prosty, surowy charakter architektury Sant Martí uznawany jest za typowy przykład wiejskiego romanizmu w Berguedà.

Jaka jest historia tego miejsca?

Kościół pojawia się w źródłach pisanych już w XI wieku — wymienia go akt konsekracji kościoła klasztornego Sant Sadurní de Tavèrnoles, dokonanej w 1040 roku przez biskupa Urgell, Eriballa. Sant Martí zależał administracyjnie od tego dużego klasztoru z diecezji Urgell i najprawdopodobniej nigdy nie pełnił funkcji kościoła parafialnego, pozostając świątynią lokalną. Nazwa samej osady zmieniała się w dokumentach: w 1269 roku zapisano ją jako „Castaerill", a około 1307 roku jako „Castlaryl". Dopiero na początku XVIII wieku miejsce zaczęto konsekwentnie nazywać Catllarí — ta forma funkcjonuje do dziś, choć administracyjnie teren stanowi wydzieloną enklawę gminy Montmajor.

Gdzie dokładnie leży Catllarí?

Catllarí to odrębny fragment terytorium gminy Montmajor, fizycznie oddzielony od reszty gminy i graniczący z gminami Castellar del Riu, Fígols oraz Guixers. Enklawa zajmuje około 5,45 km² powierzchni i leży na zachodnich stokach pasma Rasos de Peguera, w górzystej części komarki Berguedà. Kościół znajduje się pod współrzędnymi 42,14796 N, 1,731944 E.

Jak dotrzeć na miejsce?

Berguedà to obszar przedgórski Pirenejów, dojazd odbywa się głównie samochodem lokalnymi drogami komarkowymi prowadzącymi od Berga w stronę Castellar del Riu i Guixers. Ze względu na enklawowe położenie Catllarí i brak większych miejscowości w bezpośrednim sąsiedztwie, warto zaplanować trasę z użyciem nawigacji satelitarnej, a nie polegać wyłącznie na oznakowaniu. Okolica ma charakter górski i wiejski, z rozproszoną zabudową i pojedynczymi gospodarstwami, typowymi dla tej części Berguedà.

Najczęstsze pytania

Co to jest Sant Martí de les Canals de Catllarí? To niewielki romański kościół w enklawie Catllarí, należącej administracyjnie do gminy Montmajor w komarce Berguedà.

Z jakiego okresu pochodzi budowla? Nawa powstała w XI wieku, a prezbiterium z apsydą dobudowano w XII wieku.

Czy kościół był kiedyś parafialny? Nie — zależał od klasztoru Sant Sadurní de Tavèrnoles i najprawdopodobniej nigdy nie pełnił funkcji parafii.

Skąd pochodzi nazwa Catllarí? Miejsce zapisywano wcześniej jako „Castaerill" (1269) i „Castlaryl" (ok. 1307); formę Catllarí przyjęto na początku XVIII wieku.