Sant Grau

Sant Grau to niewielka kaplica stojąca na szczycie wzgórza Puig de Sant Grau w Caldes de Malavella, katalońskiej miejscowości znanej z gorących źródeł. Budynek wznosi się przy Carrer de Sant Grau, tuż obok pozostałości rzymskich term, co czyni to miejsce jednym z ciekawszych punktów widokowych i historycznych w okolicy.

Skąd wzięła się kaplica Sant Grau?

Obecna bryła kościółka pochodzi z XIX wieku, kiedy to odbudowano znacznie starszą świątynię. Kult i samo wezwanie Sant Grau poświadczone są już w XVI wieku, a badacze łączą początki budowli z okresem romańskim – najprawdopodobniej pełniła funkcję kaplicy przyzamkowej. Architektura ma charakter ludowy: prostokątny rzut, dwuspadowy dach oraz surowa, pozbawiona ozdób fasada zwieńczona wieżyczką na sygnaturkę w formie przeźroczy dzwonowych. Raz w roku, 3 października, w kaplicy odbywa się doroczny odpust ku czci patrona.

Co jeszcze stoi przed kościółkiem?

Tuż przed wejściem do Sant Grau znajdują się dwie niewielkie budowle w formie świątynek, wzniesione w latach 1910–1915. Chronią one dwa źródła – Font de la Roqueta oraz Font de l'Hospital – i stanowią charakterystyczny, choć rzadko opisywany element całego założenia na wzgórzu.

Jakie ślady starożytnego Rzymu kryje wzgórze?

Puig de Sant Grau to coś więcej niż tylko miejsce kultu. Rzymianie wykorzystali tutejsze gorące źródła i między 40 a 50 rokiem naszej ery wznieśli tu termy. Zachowane do dziś ruiny łaźni, datowane na I wiek n.e., obejmują między innymi duży, prostokątny basen, w którym niegdyś odpoczywali kąpiący się. Ze względu na stan zachowania i wartość historyczną Termy Rzymskie z Puig de Sant Grau uznano za dobro kulturowe o znaczeniu narodowym (Bé Cultural d'Interès Nacional). Teren jest ogólnodostępny i bezpłatny, a zwiedzających prowadzą tablice informacyjne wyjaśniające dawny system zaopatrzenia w wodę.

Czy na wzgórzu przetrwał zamek?

Na tym samym wzniesieniu, nad ruinami rzymskich term, stał niegdyś zamek znany jako Castell de Caldes lub Castell de Sant Grau. Większość budowli rozebrano, jednak do dziś ostała się okrągła, sześciometrowej wysokości konstrukcja, stojąca w południowej części dawnego założenia, od strony ulicy prowadzącej do term. Mury tej baszty datuje się na drugą połowę XII i XIII wiek, choć jej fundamenty mogą sięgać czasów rzymskich – co dodatkowo podkreśla warstwową historię wzgórza, na którym epoka antyczna, średniowiecze i XIX wiek nakładają się na siebie w jednym miejscu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kaplica Sant Grau? Stoi na szczycie wzgórza Puig de Sant Grau, przy Carrer de Sant Grau w Caldes de Malavella, w bezpośrednim sąsiedztwie rzymskich term.

Z jakiego okresu pochodzi obecny budynek kaplicy? Widoczna dziś bryła powstała w XIX wieku w wyniku odbudowy, ale kult Sant Grau w tym miejscu poświadczony jest już od XVI wieku, a korzenie budowli sięgają prawdopodobnie okresu romańskiego.

Czy można zwiedzić rzymskie termy obok kaplicy? Tak, ruiny term z I wieku n.e. są ogólnodostępne i bezpłatne, a teren wyposażono w tablice informacyjne. Miejsce ma status dobra kulturowego o znaczeniu narodowym.

Czy na wzgórzu zachowały się pozostałości zamku? Tak, z dawnego Castell de Caldes (zwanego też Castell de Sant Grau) przetrwała okrągła, sześciometrowa konstrukcja pochodząca z XII–XIII wieku, choć jej fundamenty mogą być rzymskie.