Sant Corneli de Montells

Sant Corneli de Montells to niewielka, dziś częściowo zrujnowana kapliczka położona na wzgórzu Turó de Sant Corneli w gminie Fogars de la Selva, w prowincji Girona, w Katalonii. Obiekt stoi na wulkanicznym wzniesieniu bazaltowym o wysokości około 185 metrów nad poziomem morza, co samo w sobie robi z niego ciekawy punkt widokowy na okoliczne tereny la Selva.

Jaka jest historia tego miejsca?

Początki sanktuarium sięgają roku 1200, kiedy Pere Gros przekazał je w darowiźnie Guerau del Puig de Montells. Rok później do przedsięwzięcia dołączył kapłan Pere de Canadell, a samo miejsce zostało odnotowane już w testamencie z 1204 roku. Od 1218 roku kapliczka podlegała klasztorowi Roca-Rossa, po darowiźnie ze strony wicehrabiów Cabrera.

Historia obiektu nie była spokojna. Około 1351 roku doszło do pożaru, a w 1391 roku klasztor próbował sprzedać miejsce za 400 złotych florenów. W 1397 roku osiedlił się tu pustelnik, brat Andreu Torranella, zobowiązany do płacenia klasztorowi 100 sous rocznie. Dokumenty z 1403 roku wspominają aż o trzech ołtarzach: Sant Corneli, Santa Maria oraz Sant Pere — co świadczy o większym niż dziś znaczeniu tego miejsca kultu.

W kolejnych wiekach nieruchomość zmieniała właścicieli — w 1563 roku została sprzedana, a w 1593 roku potwierdzono porozumienie kościelne dotyczące domu anachorety, kapliczki i praw do ziemi. W 1679 roku odnotowano spory o dziesięcinę.

Co dziś można tu zobaczyć?

Od XVII do XVIII wieku działało tu bractwo (confraria), które co roku organizowało zgromadzenie na dzień patrona, 16 września — z muzykantami, dekoracjami i udziałem dwóch księży. Był to główny punkt roku dla lokalnej wspólnoty.

Same ruiny zostały niestety rozebrane maszynowo w połowie XX wieku, więc oryginalny budynek kapliczki już nie istnieje w pełnej formie. Zachowały się jednak kamienne murki wyznaczające dawne tarasy pól i ścieżki na szczycie wzgórza — świadectwo wielowiekowego użytkowania tego miejsca. Teren jest łatwo dostępny, choć znajduje się w rękach prywatnych, więc warto zachować szacunek dla własności podczas zwiedzania.

Jak dotrzeć na Turó de Sant Corneli?

Wzgórze leży na terenie gminy Fogars de la Selva, w prowincji Girona. Dojście jest opisywane jako łatwe — to niewysokie wzniesienie, dobrze nadające się na krótką wycieczkę pieszą z widokiem na okolicę la Selva. Warto zaplanować wizytę w ramach szerszej trasy po regionie, łącząc ją z innymi punktami krajoznawczymi Fogars de la Selva.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Ze względu na charakter miejsca — otwarty teren na wzniesieniu, bez zadaszonych atrakcji — najlepsze warunki panują wiosną i jesienią, gdy temperatury są umiarkowane a widoki najbardziej wyraziste. Warto pamiętać o dacie 16 września, historycznie związanej z dorocznym świętem patrona, choć dziś tradycja bractwa już nie jest kontynuowana w dawnej formie.

Najczęstsze pytania

Czy Sant Corneli de Montells to działający kościół? Nie. Historyczna kapliczka jest w ruinie — jej zabudowania zostały rozebrane w połowie XX wieku. Pozostały głównie kamienne murki i zarys terenu.

Do kogo należy teren? Wzgórze i pozostałości kapliczki znajdują się w rękach prywatnych, mimo że dostęp pieszy jest łatwy.

Skąd pochodzi nazwa "de Montells"? Nazwa odnosi się do Guerau del Puig de Montells, pierwszego darczyńcy związanego z założeniem miejsca w 1200 roku.

Czy warto tu wjechać dla samego widoku? Tak — wzniesienie na bazaltowym cokole daje panoramę na okolice la Selva i jest łatwo dostępne, co czyni je dobrym celem krótkiego wypadu.