Sanctuary of Our Lady of Hornuez, Moral de Hornuez

Sanktuarium Matki Bożej z Hornuez stoi na uboczu, dwa kilometry od Moral de Hornuez, w prowincji Segovia, i od wieków pełni funkcję głównego miejsca kultu dla wspólnoty Villa y Tierra de Maderuelo.

Gdzie właściwie leży sanktuarium?

Budynek znajduje się poza zabudową Moral de Hornuez, na terenie historycznie związanym z Maderuelo — to właśnie miasteczko Maderuelo, jako centrum dawnej wspólnoty gminnej (villa y tierra), sprawowało opiekę nad tym miejscem kultu. Okolica należy do doliny rzeki Riaza, znanej z wąwozów (Hoces del Río Riaza) i starych zagajników jałowcowych, tzw. sabinar de Hornuez — to właśnie w takim drzewie, według miejscowej tradycji, miało dojść do wydarzenia, które dało początek sanktuarium.

Skąd wzięło się to miejsce kultu?

Legenda mówi o objawieniu Maryi pasterzom na jałowcu (sabina), do którego miało dojść 28 maja 1246 roku. Krótko po tym wydarzeniu w tym miejscu wzniesiono pierwszą, średniowieczną świątynię. Budynek, który stoi tam dziś, nie jest jednak tym pierwotnym — powstał znacznie później, w epoce baroku.

Jak wygląda obecna budowla?

Obecne sanktuarium wzniesiono w latach 1683–1692, w stylu barokowym. Plan budynku oparto na krzyżu greckim wpisanym w kwadrat, co w praktyce daje dziewięć powiązanych ze sobą przestrzeni — kaplice zajmują narożniki, a całość spinają masywne filary zdobione profilowanymi pilastrami. Kapitele tych pilastrów ozdobiono girlandami i motywami owocowymi, co jest charakterystyczne dla dekoracyjnego baroku tego okresu. Przestrzeń centralną nakrywa kopuła wsparta na pendentywach, ramiona krzyża mają sklepienia kolebkowe z pozornymi lunetami, a kaplice narożne — sklepienia żaglaste. Taki układ konstrukcyjny sprawia, że wnętrze, mimo stosunkowo niewielkiej skali, sprawia wrażenie przestrzennej złożoności.

Dlaczego to miejsce ma status zabytku?

Sanktuarium zostało uznane za Bien de Interés Cultural (odpowiednik polskiego zabytku o statusie pomnika) w kategorii monumentu 21 grudnia 1995 roku. To formalne uznanie potwierdza wartość architektoniczną budowli, łączącej barokową formę z lokalną tradycją maryjną sięgającą średniowiecza.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Sanktuarium leży w bezpośrednim sąsiedztwie wąwozów rzeki Riaza oraz zagajnika jałowcowego Sabinar de Hornuez, co czyni to miejsce interesującym punktem także dla osób zainteresowanych przyrodą, nie tylko architekturą sakralną. Sama okolica Maderuelo jest punktem wyjścia do zwiedzania tej części prowincji Segovia, znanej z niewielkich, historycznych miejscowości i krajobrazu wyżynnego przeciętego rzeką.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się sanktuarium? Około dwóch kilometrów od miejscowości Moral de Hornuez, w prowincji Segovia, na terenie historycznie zarządzanym przez wspólnotę Maderuelo.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje budynek? Barok z przełomu XVII i XVIII wieku, z planem opartym na krzyżu greckim wpisanym w kwadrat i kopułą na pendentywach nad przestrzenią centralną.

Skąd wzięła się nazwa i tradycja miejsca? Według legendy w tym miejscu, na drzewie jałowca, miało dojść do objawienia Maryi pasterzom 28 maja 1246 roku, co dało początek pierwotnej, średniowiecznej świątyni.

Czy sanktuarium ma status zabytku? Tak — zostało wpisane jako Bien de Interés Cultural w kategorii monumentu 21 grudnia 1995 roku.