Sanctuary of Nuestra Señora de Gracia, San Lorenzo de El Escorial

Sanktuarium Matki Bożej z Łaski (Nuestra Señora de Gracia) w San Lorenzo de El Escorial to niewielkie, ale głęboko zakorzenione w lokalnej tradycji miejsce kultu, które łatwo pomylić ze słynnym klasztorem-pałacem Filipa II stojącym w tym samym mieście — to jednak zupełnie inny, kameralny obiekt o własnej, wielowiekowej historii.

Skąd wzięła się ta świątynia?

Według miejscowego podania, wizerunek Matki Bożej z Łaski odnaleźli pasterze w grocie w lesie Herrería, już po zakończeniu rekonkwisty na tych terenach. Zanim Filip II rozpoczął budowę monasteru San Lorenzo de El Escorial, cała okolica — a zwłaszcza właśnie las Herrería — usiana była pustelniami zamieszkanymi przez eremitów. Pod koniec XVI i na początku XVII wieku większość z nich opustoszała, a przetrwała jedynie pustelnia poświęcona Matce Bożej z Łaski. W 1619 roku brat Diego de San Jerónimo zapisał ją wraz z całym majątkiem królowi Filipowi III, po czym opiekę nad miejscem przejęli hieronimici z pobliskiego klasztoru.

Dwa miejsca, jeden kult

To, co wyróżnia sanktuarium Nuestra Señora de Gracia, to jego podwójna lokalizacja. Na co dzień wizerunek Maryi czczony jest w sanktuarium przy ulicy Floridablanca, w samym centrum San Lorenzo de El Escorial. Raz w roku, w drugą niedzielę września, figura zostaje przeniesiona do pierwotnej pustelni przy Carretera de la Herrería, na południe od miasta, gdzie odbywa się huczna romería — pielgrzymka dziękczynna za plony, praktykowana nieprzerwanie od XVI wieku.

Co warto wiedzieć o tradycji?

Kult podupadł w pierwszej połowie XX wieku, ale odrodził się dzięki staraniom księdza Teodosia Martíneza Pardo, który od marca 1944 roku doprowadził do odbudowy starej pustelni i przywrócenia dorocznej pielgrzymki. Efektem tych działań było oficjalne uznanie Matki Bożej z Łaski za patronkę Królewskiej Miejscowości San Lorenzo de El Escorial — decyzję taką podjęła rada miejska 30 sierpnia 1946 roku. Do dziś działa też Bractwo Romeros Virgen de Gracia, które organizuje coroczną romerię i pielęgnuje pamięć o dawnych pustelnikach z lasu Herrería.

Jak dotrzeć na miejsce?

Sanktuarium w mieście znajduje się przy ulicy Floridablanca, w łatwo dostępnej części San Lorenzo de El Escorial — kilkanaście minut spacerem od centrum i stacji kolejowej. Pustelnia w lesie Herrería leży kilka kilometrów na południe, przy drodze Carretera de la Herrería; najlepiej dotrzeć tam samochodem lub — w dniu romerii — pieszo, razem z procesją mieszkańców. Warto pamiętać, że to inne miejsce niż wielki Real Monasterio de El Escorial, więc planując wizytę, dobrze jest z góry zaznaczyć w mapach właściwy adres.

Kiedy przyjechać?

Najlepszym momentem na odwiedziny jest druga niedziela września, gdy odbywa się romería — barwne święto z procesją, muzyką i wspólnym biesiadowaniem, w którym uczestniczą całe rodziny z okolicy. Poza tym terminem sanktuarium przy Floridablanca można odwiedzić przez cały rok, zwłaszcza łącząc wizytę ze zwiedzaniem samego miasta i lasu Herrería, popularnego wśród spacerowiczów i rowerzystów.

Najczęstsze pytania

Czy to to samo miejsce co klasztor El Escorial? Nie. Sanktuarium Nuestra Señora de Gracia to odrębny, znacznie mniejszy obiekt kultu w tym samym mieście, niezwiązany bezpośrednio z monumentalnym klasztorem-pałacem Filipa II.

Gdzie na stałe znajduje się wizerunek Maryi? W sanktuarium przy ulicy Floridablanca w centrum San Lorenzo de El Escorial, skąd raz w roku jest przenoszony do pustelni w lesie Herrería.

Kiedy odbywa się romería? W drugą niedzielę września — to doroczne święto dziękczynne za plony, praktykowane od XVI wieku.

Czy pustelnię w lesie Herrería można zwiedzać poza dniem święta? Tak, choć wizerunek znajduje się tam tylko w okresie okołoodpustowym; przez resztę roku to spokojne miejsce spacerowe w otoczeniu lasu.