Saint Florian (Kuřim)

Socha świętego Floriana stoi na náměstí 1. května w Kuřimi, niewielkim mieście na północ od Brna, i jest jednym z niewielu ocalałych barokowych pomników tej miejscowości.

Kiedy powstała socha św. Floriana w Kuřimi?

Rzeźbę wzniesiono pod koniec XVII wieku, w 1679 lub 1680 roku. Pierwotnie stała przed ówczesnym budynkiem ratusza, który później rozebrano — sam plac, na którym dziś się znajduje, ukształtował się właśnie wokół tej figury pod koniec stulecia.

Dlaczego mieszkańcy Kuřimi postawili akurat tę figurę?

Święty Florian jest w tradycji katolickiej patronem strażaków i opiekunem przed pożarami, które w XVII wieku stanowiły jedno z największych zagrożeń dla drewnianej wówczas zabudowy miast i wsi. Stawianie jego wizerunków na rynkach było w tamtym okresie w Europie Środkowej powszechną formą symbolicznej ochrony osady — miało odwracać klęski ognia od domostw.

Co przedstawia rzeźba i czym różni się od typowych wizerunków św. Floriana?

Figura stoi na solidnym kamiennym cokole. Większość barokowych przedstawień św. Floriana ukazuje go z wiadrem wody, którym gasi płonący dom u swych stóp — tutaj jest inaczej. Kuřimski Florian nie trzyma wiadra ani nie gasi ognia, tylko spogląda ku niebu, co czyni tę realizację odstępstwem od typowego dla tego motywu ikonograficznego schematu.

Co znajduje się na cokole?

Na przedniej ścianie cokołu wyrzeźbiono płaskorzeźbę przedstawiającą płonące miasto — motyw bezpośrednio nawiązujący do funkcji ochronnej figury. Na drugiej ścianie umieszczono złoconą inskrypcję w języku łacińskim, ułożoną jako kryptogram: litery o podwyższonej randze liczbowej (rzymskie cyfry ukryte w tekście) składają się na rok 1679. Treść napisu w wolnym tłumaczeniu brzmi mniej więcej: „Święty Florianie, chroń Kuřim i przyrzekaj [opiekę]" — to typowy dla epoki baroku sposób ukrycia daty fundacji w formie chronogramu.

Czy socha przetrwała w oryginalnej formie?

W latach 2010–2011 zarówno figura, jak i jej kamienny cokół przeszły kompleksową konserwację. W trakcie prac rzeźbiarze uzupełnili brakującą od dawna prawą dłoń świętego, przywracając figurze pełny, czytelny kształt sprzed wieków. Dziś pomnik stoi w dobrym stanie na centralnym placu miasta, w otoczeniu zieleni i ławek.

Jak dojść do sochy i co warto zobaczyć w okolicy?

Socha znajduje się bezpośrednio na náměstí 1. května, głównym placu Kuřimi, łatwo dostępnym pieszo z centrum miasta i z pobliskiego dworca kolejowego. Plac pełni funkcję lokalnego miejsca spotkań, więc figurę można obejrzeć o każdej porze dnia, bez ograniczeń wejścia czy biletu.

Najczęstsze pytania

Z jakiego wieku pochodzi socha św. Floriana w Kuřimi? Z końca XVII wieku — powstała w 1679 lub 1680 roku, co potwierdza data ukryta w łacińskim napisie na cokole.

Dlaczego św. Florian jest przedstawiony bez wiadra wody? To rzadkie odstępstwo od typowej ikonografii tego świętego — kuřimska figura zamiast gasić ogień jedynie spogląda ku niebu.

Gdzie dokładnie stoi socha? Na náměstí 1. května, głównym placu Kuřimi; pierwotnie stała w innym miejscu, przed nieistniejącym już budynkiem ratusza.

Czy socha jest oryginalna, czy odbudowana? Jest oryginalną barokową rzeźbą z XVII wieku, która przeszła kompleksową konserwację w latach 2010–2011, w tym uzupełnienie brakującej prawej dłoni.