Sa Sínia

Sa Sínia to zabytkowa studnia publiczna w Santa Maria del Camí na Majorce, stojąca na placu Hostals, w miejscu, gdzie schodzą się drogi Camí de Sóller i Camí d'Inca. To jeden z dwóch zachowanych publicznych ujęć wody w miasteczku — drugim jest pobliska studnia Can Cerdó — i to właśnie Sa Sínia zebrała najwięcej dokumentacji historycznej, sięgającej XVII wieku.

Skąd wzięła się studnia?

Pierwsze wzmianki o studni jako wspólnym źródle wody pochodzą z 1643 roku. Niektórzy historycy wskazują, że same fundamenty — masywne kamienne bloki tworzące wewnętrzne ściany — mogą sięgać czasów kultury talajockiej, prehistorycznej cywilizacji śródziemnomorskiej sprzed podboju rzymskiego. To jednak teoria, nie potwierdzony fakt, oparta na wielkości i charakterze kamieni użytych w konstrukcji.

Jak zmieniała się studnia przez wieki?

Historia Sa Sínii to w dużej mierze historia walki o wodę w suchym klimacie środkowej Majorki. Po suszy w 1670 roku studnię pogłębiono i zamontowano nowy kołnierz, którego prace rozliczono w 1673 roku. Rok później dodano arkadę i system kołowrotków z liną, ułatwiający czerpanie wody. Dno czyszczono w 1680 roku, a w 1759 roku naprawy przeprowadził Macià Mesquida.

Do 1850 roku głębokość studni sięgnęła 108 „palmów" (starej miary długości), czyli około 18 metrów. W 1893 roku zainstalowano ręczną pompę z korbą, co ułatwiło korzystanie z ujęcia. Kilka lat później, w 1897 roku, do studni skierowano odprowadzanie wody deszczowej — decyzja, która niestety zanieczyściła zbiornik i wymusiła gruntowne czyszczenie w 1905 roku.

Początek XX wieku przyniósł kolejne trudności: susze z lat 1912–1913 zmusiły mieszkańców do transportu wody z okolicznych miejscowości. W 1932 roku studnię zmodernizowano pompą pistonową i licznikiem elektrycznym, ale postawiony wtedy zbiornik na wodę zniekształcił zabytkowy charakter miejsca.

Jak wygląda dziś?

Pełną restaurację studni przeprowadzono w 1992 roku za kadencji burmistrza Mateu Morro i Marcé. Prace kamieniarskie wykonali rzemieślnicy z Binissalem, finansowane przez Consell de Mallorca za pośrednictwem instytucji Fodesma. Dzięki temu Sa Sínia odzyskała swój historyczny wygląd.

Konstrukcja obejmuje kopiec o wymiarach 4,2 na 3,6 metra i wysokości 60 centymetrów, na którym stoi prostokątny kołnierz o wysokości 80 centymetrów. Charakterystycznym elementem są dwa ostrołukowe łuki z półkolistymi łukami wewnętrznymi, wsparte na czterech kamiennych filarach, drewniany kołowrotek oraz półkolisty zbiornik na wodę.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Studnia znajduje się w centrum Santa Maria del Camí, na małym placu przy skrzyżowaniu dawnych dróg do Sóller i Inki — to miejsce łatwo połączyć ze zwiedzaniem samego miasteczka. W pobliżu, przy Plaça Hostals 20, działa restauracja Celler Sa Sini, która wzięła swoją nazwę od pobliskiego zabytku i serwuje tradycyjną kuchnię majorkańską.

Najczęstsze pytania

Czym jest Sa Sínia? To historyczna studnia publiczna z kołowrotkiem, jedna z dwóch zachowanych studni w Santa Maria del Camí, udokumentowana od 1643 roku.

Gdzie dokładnie się znajduje? Na placu Hostals w Santa Maria del Camí, w punkcie, gdzie łączą się drogi Camí de Sóller i Camí d'Inca.

Czy studnię można zwiedzać? Tak, znajduje się na otwartym, publicznym placu w centrum miasteczka i jest dostępna do obejrzenia przez cały rok.

Kiedy studnię odrestaurowano? Kompleksową restaurację przeprowadzono w 1992 roku, przywracając kamieniarkę i historyczny wygląd konstrukcji.