Rygnestadtunet

Rygnestadtunet to muzeum pod gołym niebem w gminie Valle w regionie Agder w południowej Norwegii. Zagroda stoi w dolinie Setesdal i wygląda dziś tak, jak w 1919 roku, gdy mieszkańcy ją opuścili. To rzadka okazja, by zobaczyć tradycyjne gospodarstwo bez rekonstrukcji i nowoczesnych dodatków.

Gdzie leży Rygnestadtunet i jak tam dotrzeć?

Muzeum znajduje się w północnej części wsi Rygnestad, na terenie gospodarstwa Nordigard. Leży w pobliżu skrzyżowania norweskiej drogi krajowej nr 9 z drogą okręgową nr 45, około 9 kilometrów na północ od miejscowości Valle. Dojazd samochodem jest prosty, bo obie drogi to główne trasy doliny Setesdal. Miejsce dobrze pasuje na przystanek w podróży przez południową Norwegię, między wybrzeżem a górami.

Jaka jest historia zagrody?

Wykopaliska prowadzone w okolicy wskazują, że ludzie mieszkali tu co najmniej od około 900 roku n.e. Samo gospodarstwo przetrwało do początku XX wieku. W 1919 roku zostało opuszczone i od tamtej pory nie zmieniano jego wyglądu. Już w 1923 roku objęto je ochroną prawną, a w 1938 roku wykupiło je Muzeum Setesdal (Setesdalsmuseet). Dla zwiedzających otwarto je w 1940 roku, więc działa jako muzeum od ponad osiemdziesięciu lat.

Co można zobaczyć na terenie muzeum?

Na podwórzu stoi komplet zabudowań typowych dla dawnej norweskiej zagrody. Są to:

• dom mieszkalny,
• trzykondygnacyjny spichlerz (loft),
• stodoła i stajnia,
• owczarnia oraz druga stodoła,
• spichlerz na słupach,
• młyn nad strumieniem,
• kuźnia,
• sauna.

Najsłynniejszym obiektem jest Rygnestadloftet, trzypiętrowy spichlerz zbudowany około 1590 roku. Taka konstrukcja jest niezwykła, bo w gminie Valle istniało tylko pięć podobnych budynków. We wnętrzu pokazywane są rzadkie, malowane tkaniny, z których część pochodzi z XV wieku. Z gospodarstwem wiąże się też postać Åsmunda Torlievsona Rygnestada, zwanego „Vonde Åsmund”, czyli „Zły Åsmund”. Jego budynki i przedmioty są dziś częścią zbiorów.

Dla kogo jest to miejsce?

Rygnestadtunet polecamy osobom, które interesują się historią wsi, architekturą drewnianą i tradycyjnym rzemiosłem. To dobry wybór także dla rodzin, bo zwiedzanie pozwala zobaczyć, jak wyglądało codzienne życie: gdzie mielono zboże, gdzie kuto żelazo i gdzie ludzie przechowywali zapasy na zimę. Na zwiedzanie wystarczy zwykle od godziny do dwóch.

Najczęstsze pytania

Kto zarządza muzeum? Obiektem opiekuje się Muzeum Setesdal, które kupiło gospodarstwo w 1938 roku.

Czy zagroda została odtworzona? Nie. Muzeum wygląda tak, jak w momencie opuszczenia gospodarstwa w 1919 roku.

Od kiedy można zwiedzać? Muzeum otwarto dla publiczności w 1940 roku.

Jak daleko jest do Valle? Około 9 kilometrów na południe od zagrody. Przed wizytą sprawdź aktualne godziny otwarcia na stronie Muzeum Setesdal, bo mogą zależeć od sezonu.

Czy to miejsce jest stare? Ślady osadnictwa w okolicy sięgają co najmniej 900 roku n.e., a najsłynniejszy spichlerz powstał około 1590 roku.