Russell Caves

Groty Russella (fr. Grottes Russell) to zespół siedmiu sztucznych grot wykutych w skale masywu Vignemale, w gminie Gavarnie-Gèdre, w departamencie Hautes-Pyrénées.

Kto i po co je wykuł?

Za powstaniem grot stoi hrabia Henry Russell, jeden z najbardziej znanych pirenejskich taterników XIX wieku, zafascynowany masywem Vignemale do tego stopnia, że postanowił "zamieszkać" na jego zboczach. Groty miały pełnić funkcję schronienia, a zarazem swoistego górskiego kurortu wakacyjnego, w którym Russell i jego towarzysze mogli spędzać dłuższy czas na wysokości przekraczającej trzy tysiące metrów.

Jak powstawały groty?

Pierwsza z nich, nazwana "Villa Russell", została wykuta w 1881 roku w pobliżu przełęczy Cerbillonas, na wysokości około 3205 metrów. Kolejnych sześć powstało do 1893 roku - Grota Przewodników, Grota Dam, trzy groty Bellevue oraz Grota Raju - na wysokościach wahających się od około 2400 do 3280 metrów. Praca w twardej skale, prowadzona w warunkach częstych burz górskich, była niezwykle wymagająca: w ciągu sześciu tygodni udawało się wydrążyć zaledwie osiem metrów sześciennych kamienia. Przełom nastąpił w 1893 roku, gdy Russell zaczął stosować dynamit - jako pierwsza osoba prywatna we Francji uzyskał zgodę na użycie materiału wybuchowego zarezerwowanego wcześniej dla kopalń, kamieniołomów i wojska. Dzięki temu w zaledwie dwadzieścia dni udało się powiększyć jedną z grot do szesnastu metrów sześciennych.

Skąd wzięło się prawo do budowy na szczycie?

Pod koniec 1888 roku Russell zwrócił się do komisji syndykatu doliny Barèges z prośbą o koncesję dającą mu symboliczne prawo własności do skał i śniegów leżących powyżej 2300 metrów, obejmującą łącznie około 200 hektarów wokół masywu. Koncesję przyznano mu w 1889 roku na 99 lat, co pozwoliło mu traktować szczyt Vignemale niemal jak prywatną górską rezydencję.

Czy groty można dziś zwiedzać?

Dostęp do grot zmienił się istotnie wraz z cofaniem się lodowca Ossoue. Jeszcze w przeszłości leżały one blisko poziomu lodu, dziś - po jego wyraźnym stopnieniu, zauważalnym już około 2007 roku - dotarcie do wnętrza wymaga dodatkowej wspinaczki po skale i jest zauważalnie trudniejsze niż za czasów Russella. Punktem wyjścia dla większości odwiedzających pozostaje schronisko Bayssellance, prowadzone przez Klub Alpejski Francji (oddział Bordeaux), leżące na trasie Haute Route Pyrénéenne oraz szlaku GR10 i pełniące rolę bazy wypadowej dla wejścia na Vignemale.

Co warto wiedzieć przed wyprawą?

Groty znajdują się w trudno dostępnym terenie wysokogórskim, na wysokości od około 2400 do 3200 metrów, dlatego wizyta wymaga solidnego przygotowania górskiego, odpowiedniego sprzętu, a najlepiej też doświadczenia we wspinaczce po skałach. To nie jest cel łatwej, jednodniowej wycieczki, lecz punkt docelowy wielogodzinnego, wymagającego podejścia w sercu wysokich Pirenejów.

Najczęstsze pytania

Kto wykuł Groty Russella? Hrabia Henry Russell, słynny pirenejski taternik, który poświęcił znaczną część życia eksploracji i zdobywaniu masywu Vignemale.

Ile grot wchodzi w skład zespołu? Siedem grot wykutych w skale między 1881 a 1893 rokiem, na wysokościach od około 2400 do 3280 metrów.

Czy da się dziś swobodnie wejść do grot? Nie tak łatwo jak dawniej - cofnięcie się lodowca Ossoue sprawiło, że dotarcie do części z nich wymaga dodatkowej wspinaczki po skale.

Skąd najlepiej wyruszyć w stronę grot? Ze schroniska Bayssellance, leżącego na trasie ku szczytowi Vignemale i będącego naturalnym punktem etapowym dla wędrowców oraz taterników.