Ruine Madeln

Ruine Madeln (Burgruine Madeln) to pozostałości średniowiecznego zamku na wzgórzu Adlerberg nad Pratteln w kantonie Bazylea-Okręg (Basel-Landschaft) w Szwajcarii. Obiekt leży w lesie, między Pratteln a Frenkendorfem, a jego współrzędne to około 47,507 N, 7,697 E. W źródłach pojawia się też pod nazwami Burg Madlen i Burg Adler.

Co to za miejsce?

Zamek wzniesiono około 1270 roku jako siedzibę bocznej linii rodu Eptingen, jednej z ważnych rodzin rycerskich okolic Bazylei. Była to raczej skromna warownia leśna, otoczona podwójnym wałem i fosą, zajmująca najwyższy punkt wzgórza. W pobliżu, w samym Pratteln, ten sam ród miał drugą rezydencję, zamek wodny Schloss Pratteln.

Dlaczego zamek stał się ruiną?

Koniec zamku przyniosło wielkie trzęsienie ziemi w Bazylei w 1356 roku. Ostatnim prawdopodobnym właścicielem był rycerz Werner von Eptingen-Madeln. Zamek wodny w Pratteln odbudowano, natomiast warownia na Adlerbergu została porzucona i z czasem zarosła lasem. Według opracowań w XVI wieku miały jeszcze stać cztery kondygnacje budynku mieszkalnego, ale w XVIII wieku zostały tylko niewielkie ślady.

Jak ruiny odkryto na nowo?

W 1939 roku żołnierze budujący w tym miejscu betonowy punkt obserwacyjny artylerii (Adler Süd) natrafili na dwa ciągi murów. Wykopaliska trwały do 1940 roku i odsłoniły duże fragmenty zabudowy oraz liczne zabytki, w tym dwa bardzo dobrze zachowane hełmy garnczkowe z epoki. W 1943 roku mury ponownie przykryto ziemią, aby chronić je przed niszczeniem przez pogodę.

Co zobaczysz na miejscu?

Trzeba to powiedzieć wprost: ponieważ ruiny zasypano, nie zobaczysz tu odsłoniętych murów. Na wzgórzu zostaje las, ukształtowanie terenu po dawnych wałach i fosie oraz klimat spokojnego spaceru po Adlerbergu. Wizyta ma sens dla osób zainteresowanych historią średniowiecznych zamków regionu Bazylei, a także dla spacerowiczów szukających cichej trasy poza miastem.

Legenda o myśliwym z Madeln

Z miejscem wiąże się lokalna legenda o Madlenjäger. Rycerz z Madeln ma w ramach kary polować po wsze czasy ze swoim białym psem w lesie na Adlerbergu. To dobry pretekst, by opowiedzieć dzieciom historię w trakcie marszu.

Jak dotrzeć?

Wzgórze Adlerberg leży tuż nad Pratteln, które ma stację kolejową na liniach z Bazylei. Dalej idzie się pieszo leśnymi ścieżkami w górę zbocza. Teren jest ogólnodostępny i bez biletów. Zabierz wygodne buty, bo ścieżki bywają błotniste po deszczu.

Kiedy przyjechać?

Najlepiej od późnej wiosny do jesieni, gdy ścieżki są suche, a las zielony lub kolorowy. Zimą trasa też jest możliwa, ale bywa śliska. Wycieczka zajmuje zwykle od jednej do dwóch godzin, zależnie od wybranej pętli.

Najczęstsze pytania

Czy ruiny Madeln są widoczne? Nie. Po badaniach w latach 1939–1940 zostały zasypane w 1943 roku, więc na powierzchni nie ma odsłoniętych murów.

Kto zbudował zamek? Boczna linia rodu Eptingen z Pratteln, około 1270 roku.

Kiedy zamek przestał istnieć? W 1356 roku, podczas wielkiego trzęsienia ziemi w Bazylei. W przeciwieństwie do zamku w Pratteln nie został odbudowany.

Czy wstęp jest płatny? Nie, teren leśny jest ogólnodostępny.