Roman Theatre of Emerita Augusta

Teatr Rzymski w Mérida (Teatro Romano de Mérida) to jedna z najlepiej zachowanych rzymskich budowli widowiskowych na Półwyspie Iberyjskim i najbardziej rozpoznawalny zabytek starożytnej Emerita Augusta, dzisiejszej Méridy w Estremadurze.

Kto zbudował teatr i kiedy powstał?

Mérida założono w 25 roku p.n.e. z rozkazu cesarza Augusta jako osadę dla weteranów legionów — stąd nazwa Emerita Augusta, nawiązująca do żołnierzy „emeritus", którzy zakończyli służbę. Teatr wzniesiono niedługo po założeniu miasta, a jego powstanie sfinansował konsul Marek Wipsaniusz Agryppa, bliski współpracownik i zięć Augusta. Zachowana na budowli inskrypcja pozwala datować uroczyste otwarcie obiektu na lata 16–15 p.n.e. Teatr powstawał równolegle z sąsiadującym amfiteatrem, co było częścią jednego, zaplanowanego programu urbanistycznego nowej kolonii.

Jak wygląda teatr i ile osób mógł pomieścić?

Widownia teatru mieściła około 6000 widzów, rozłożonych na kamiennych rzędach opadających w stronę półkolistej orchestry. Największe wrażenie robi scaenae frons — monumentalna fasada sceniczna z dwoma poziomami kolumn w stylu korynckim, ozdobiona rzeźbami. Ta kolumnowa ściana, częściowo zrekonstruowana, jest dziś najbardziej fotografowanym elementem całego kompleksu i symbolem archeologicznym Mérydy. Skala i dekoracja budowli miały podkreślać rangę Emerita Augusta jako stolicy rzymskiej prowincji Luzytania.

Co działo się z teatrem po upadku Rzymu?

Po wiekach, w których teatr stopniowo tracił swoją pierwotną funkcję i zasypywał się ziemią, obiekt na długo zniknął z krajobrazu miasta. Systematyczne prace wykopaliskowe rozpoczęto w 1910 roku, a odsłonięta wówczas budowla okazała się zachowana w stopniu rzadko spotykanym wśród rzymskich teatrów. Kolejny etap prac, tym razem rekonstrukcyjny, ruszył w 1962 roku i pozwolił przywrócić czytelność scaenae frons oraz części widowni. W 1993 roku teatr, wraz z pozostałymi zabytkami rzymskimi Mérydy, wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako część Zespołu Archeologicznego Mérydy.

Czy teatr wciąż pełni swoją pierwotną funkcję?

Tak — od 1933 roku scena teatru rzymskiego gości Międzynarodowy Festiwal Teatru Klasycznego w Mérydzie, jedną z najstarszych i najważniejszych imprez teatralnych w Hiszpanii poświęconych dramatowi antycznemu. Dzięki festiwalowi budowla sprzed dwóch tysięcy lat wciąż służy swojemu pierwotnemu przeznaczeniu — jako scena dla tragedii i komedii, tyle że oglądanych dziś przez współczesną publiczność. To rzadki przypadek, w którym antyczna architektura teatralna nie jest wyłącznie eksponatem, lecz czynnym miejscem spektaklu.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał Teatr Rzymski w Mérydzie? Inskrypcja na budowli wskazuje na uroczyste otwarcie w latach 16–15 p.n.e., a fundatorem był konsul Marek Wipsaniusz Agryppa.

Ile osób mieściła widownia? Teatr mógł pomieścić około 6000 widzów zasiadających na kamiennych rzędach wokół półkolistej orchestry.

Dlaczego teatr jest wpisany na listę UNESCO? Od 1993 roku obiekt należy do Zespołu Archeologicznego Mérydy wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako wybitny przykład rzymskiej urbanistyki i architektury prowincjonalnej.

Czy w teatrze wciąż odbywają się przedstawienia? Tak, od 1933 roku co roku latem odbywa się tu Międzynarodowy Festiwal Teatru Klasycznego, podczas którego na antycznej scenie wystawiane są sztuki starożytnych autorów.