Rojas Castle, Poza de la Sal

Zamek Rojasów (Castillo de los Rojas) w Poza de la Sal to jedna z najbardziej okazałych i najlepiej zachowanych warowni prowincji Burgos, wznosząca się nad miasteczkiem znanym z wielowiekowej eksploatacji soli. Twierdza góruje nad kotliną solną i całą okolicą Bureby, a jej sylwetka jest widoczna z daleka na skalistym cyplu ponad dachami Poza de la Sal.

Jaka jest historia zamku?

Korzenie obronnej funkcji tego miejsca sięgają końca IX wieku, kiedy hrabia Diego Rodríguez Porcelos zasiedlił na nowo tereny Poza i wzniósł tu pierwszą fortyfikację broniącą świeżo odzyskanych ziem. Pierwotny zamek stał prawdopodobnie w miejscu zwanym dziś El Castellar, na wzniesieniu górującym nad amfiteatrem solnym, skąd w XI lub XII wieku warownia „zeszła" niżej, do dzisiejszej lokalizacji.

Bogactwo płynące z pobliskich solanek uczyniło Pozę miejscem strategicznym, co wymusiło budowę silnej fortecy i obwarowanie całej osady murami. Zamek zmieniał właścicieli na przestrzeni wieków – w 1035 roku, na mocy testamentu Sancha Wielkiego, trafił nawet pod panowanie królestwa Nawarry. Przełomowy moment nastąpił w 1298 roku, gdy król Ferdynand IV przekazał pierwotną twierdzę wraz z miejscowością Juanowi Fernándezowi de Rojas w nagrodę za zasługi wobec korony.

To właśnie ród Rojasów w XIV wieku wzniósł obecny zamek na fundamentach starszej budowli. Rodzina sprawowała pełną kontrolę nad eksploatacją okolicznych solanek, zapewniając sobie zarazem rezydencję i skuteczną obronę osady.

Zamek był też świadkiem wydarzeń o randze międzynarodowej – między 22 stycznia a 19 maja 1528 roku na rozkaz cesarza Karola I przetrzymywano tu ambasadorów Francji, Mediolanu, Florencji, Anglii i Wenecji. Później twierdzę wykorzystywały wojska napoleońskie podczas okupacji francuskiej, a w czasie wojen karlistowskich pełniła funkcję punktu obserwacyjnego.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Zamek Rojasów zachwyca solidną, kamienną bryłą i strategicznym położeniem, z którego roztaczał się niegdyś widok na salinas, wjazd do miasteczka oraz całą rozległą kotlinę Bureby. Ze wzgórza zamkowego rozpościera się dziś jedna z najlepszych panoram na Poza de la Sal – widać stąd charakterystyczny lej solny (diapir), uznany za Miejsce Zainteresowania Geologicznego o randze krajowej i jeden z najdoskonalej wykształconych na świecie.

U stóp zamku warto zejść do średniowiecznego centrum miasteczka, uznanego w 1982 roku za Zespół Historyczno-Artystyczny, z labiryntem wąskich, krętych uliczek. Nieopodal znajduje się kościół parafialny, uznany za Zabytek Narodowy, z gotyckim wnętrzem, a także Centrum Interpretacji Solanek, mieszczące się w dawnym XVIII-wiecznym budynku administracji Królewskich Salin, gdzie można poznać proces wydobycia soli. W miasteczku działa również przestrzeń poświęcona przyrodnikowi Félixowi Rodríguezowi de la Fuente, urodzonemu w Poza de la Sal.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Poza de la Sal leży około 43 kilometrów od Burgos, w komarce Bureba, i jest łatwo dostępna samochodem lokalnymi drogami regionalnymi. Zamek stoi na wzniesieniu nad miasteczkiem, dlatego dotarcie do niego wymaga krótkiego spaceru pod górę – warto założyć wygodne obuwie. Najlepszą porą na wizytę są wiosna i jesień, kiedy temperatury są łagodne, a widoki z murów najwyraźniejsze; latem w środku dnia bywa gorąco, zwłaszcza na odsłoniętym wzgórzu.

Najczęstsze pytania

Kto wybudował zamek w Poza de la Sal? Obecną budowlę wzniósł w XIV wieku ród Rojasów, na fundamentach wcześniejszej fortyfikacji z IX–XI wieku wzniesionej przez hrabiego Diego Rodrígueza Porcelosa.

Dlaczego zamek nazywa się „de los Rojas"? Nazwa pochodzi od rodu Fernández de Rojas, który otrzymał twierdzę i miejscowość od króla Ferdynanda IV w 1298 roku i który kontrolował okoliczne solanki.

Co warto zobaczyć poza samym zamkiem? Warto odwiedzić średniowieczne centrum miasteczka, gotycki kościół parafialny, Centrum Interpretacji Solanek oraz diapir solny uznany za miejsce o wyjątkowym znaczeniu geologicznym.

Czy do zamku prowadzi łatwa trasa? Tak, zamek znajduje się tuż nad zabudową miasteczka i prowadzi do niego krótkie, choć momentami strome podejście pieszo.