Rohovec

Rohovec to niewielki, ale wyjątkowy pomnik przyrody położony na północny wschód od wsi Nawsie (Návsí) na Zaolziu, w czeskiej części Śląska Cieszyńskiego. Obszar obejmuje zbocze wzniesienia wchodzącego w skład pasma Brázdy Jabłonkowskiej i porośnięty jest lasem iglastym. Chociaż powierzchniowo to zaledwie około 29 hektarów, miejsce to od dekad przyciąga uwagę entomologów i miłośników przyrody z całego regionu.

Dlaczego Rohovec jest chroniony?

Rohovec został objęty ochroną prawną w 1992 roku, a powodem utworzenia pomnika przyrody nie jest ukształtowanie terenu ani rzadka roślinność, lecz mrówki. To właśnie tutaj znajduje się jedno z największych skupisk mrowisk mrówki rudnicy (Formica polyctena) w regionie Moraw Północnych, a w skali całych Czech to trzecie co do wielkości takie stanowisko. Gatunek ten jest objęty ochroną gatunkową, ponieważ mrówki leśne pełnią kluczową rolę w ekosystemie – regulują liczebność owadów uznawanych za szkodniki leśne, spulchniają glebę i uczestniczą w rozprzestrzenianiu nasion niektórych roślin.

Co można zobaczyć na miejscu?

W szczytowym okresie na terenie Rohovca funkcjonowało nawet około 400 dużych kopców mrowisk – imponujący widok, który czynił to miejsce jednym z najważniejszych "mrówczych miast" w tej części Europy. Niestety, w ciągu kolejnych lat liczba czynnych mrowisk drastycznie spadła – z około 400 do zaledwie kilkudziesięciu, według niektórych źródeł do około 67-70 aktywnych kopców. Taki spadek budzi niepokój specjalistów zajmujących się ochroną przyrody i jest przedmiotem obserwacji oraz analiz przyczyn tego zjawiska.

Sam teren pomnika przyrody to spokojny, zacieniony las iglasty rozłożony na zboczu wzniesienia. To miejsce bardziej dla obserwacji przyrody i spaceru niż dla intensywnej turystyki – nie ma tu rozbudowanej infrastruktury, a głównym powodem odwiedzin pozostaje chęć zobaczenia charakterystycznych kopców mrowisk, które w słoneczne dni są dobrze widoczne wśród ściółki leśnej.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Rohovec? Pomnik przyrody leży na północny wschód od miejscowości Nawsie (Návsí), w czeskiej części Śląska Cieszyńskiego, na terenie pasma wzniesień znanego jako Brázda Jabłonkowska.

Jaka jest powierzchnia chronionego obszaru? Rohovec zajmuje powierzchnię około 29 hektarów lasu iglastego na zboczu wzniesienia.

Dlaczego to miejsce zostało objęte ochroną? Ze względu na wyjątkowe skupisko mrowisk mrówki rudnicy (Formica polyctena) – jedno z największych w regionie Moraw Północnych i trzecie co do wielkości w Czechach. Ochronę wprowadzono w 1992 roku.

Czy liczba mrowisk na Rohovcu się zmieniała? Tak, i to znacząco. Z około 400 dużych kopców mrowisk w okresie największej świetności liczba spadła do zaledwie kilkudziesięciu aktywnych mrowisk, co budzi zaniepokojenie osób zajmujących się monitoringiem tego terenu.

Czy warto tam pojechać? Rohovec to propozycja dla osób zainteresowanych przyrodą, zwłaszcza entomologią i ochroną gatunkową, a nie klasyczny cel turystyczny z widokami czy szlakami widokowymi. To ciekawe uzupełnienie wycieczki po okolicach Nawsia i Jabłonkowa dla osób chcących zobaczyć rzadki fenomen przyrodniczy z bliska.