Puig des Molins, Ibiza

Puig des Molins to fenicko-punicka nekropolia w mieście Ibiza, wpisana na listę UNESCO i uznawana za największe oraz najlepiej zachowane cmentarzysko tego typu w zachodniej części Morza Śródziemnego.

Co to za miejsce i dlaczego jest tak ważne?

Nazwa "Puig des Molins" znaczy po katalońsku "wzgórze wiatraków" — dawniej stały tu młyny, których dziś już nie ma, ale nazwa została. Pod powierzchnią wzgórza kryje się cmentarzysko obejmujące niemal 3000 grobów rozmieszczonych na obszarze około 5 hektarów. Fenicjanie, którzy założyli miasto Ibiza w połowie VII wieku p.n.e., wybrali to miejsce jako nekropolię niedługo po osiedleniu się na wyspie. Chowano tu zmarłych nieprzerwanie przez ponad tysiąc lat — od czasów fenickich, przez okres punicki, aż po epokę rzymską, sięgając nawet około VII wieku n.e. Taka ciągłość użytkowania jednego miejsca pochówku jest rzadkością i czyni Puig des Molins bezcennym źródłem wiedzy o kolejnych cywilizacjach, które przewijały się przez Ibizę.

Co znajdziemy w grobowcach?

Groby miały formę komór wykutych w skale, do których prowadziły szyby lub schody. W ich wnętrzu archeolodzy odnaleźli bogaty zestaw przedmiotów codziennego użytku i kultowych: naszyjniki, narzędzia z brązu i ołowiu, broń miotaną, amulety oraz monety. Szczególną uwagę przyciąga kolekcja zdobionych jaj strusich — egzotyczny import świadczący o rozległych kontaktach handlowych Fenicjan. Najbardziej znanym znaleziskiem jest jednak terakotowe popiersie bogini Tanit, patronki płodności i opiekunki miasta w wierzeniach punickich. Wizerunek ten stał się z czasem nieformalnym symbolem samej Ibizy i można go spotkać na pamiątkach oraz w materiałach promocyjnych wyspy.

Czy nekropolię można odwiedzić?

Tak. Przy cmentarzysku działa muzeum, otwarte w 1966 roku, które pozwala zwiedzającym zejść do części autentycznych komór grobowych. Podziemne przestrzenie wyposażono w schody i oświetlenie, dzięki czemu można na własne oczy zobaczyć wnętrza grobowców w formie zbliżonej do tej, jaką miały w starożytności. Ekspozycja muzealna prezentuje też znaleziska wydobyte podczas wykopalisk — od biżuterii po przedmioty kultu religijnego — co pozwala złożyć w całość obraz życia i wierzeń dawnych mieszkańców wyspy.

Dlaczego UNESCO wpisało to miejsce na listę światowego dziedzictwa?

W 1999 roku Puig des Molins został włączony do listy UNESCO jako część szerszej kandydatury "Ibiza, biodiversity and culture", obejmującej zarówno przyrodnicze, jak i kulturowe walory wyspy. Nekropolia została uznana za wyjątkowe świadectwo obecności cywilizacji fenicko-punickiej w zachodnim Śródziemnomorzu — regionie, w którym ślady tej kultury są znacznie rzadsze niż na wschodnim wybrzeżu basenu morskiego.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Puig des Molins? W mieście Ibiza, na Balearach, w bliskiej odległości od historycznego centrum i zamku Dalt Vila.

Ile grobów liczy nekropolia? Szacuje się, że na terenie około 5 hektarów znajduje się blisko 3000 grobowców.

Od kiedy nekropolia jest wpisana na listę UNESCO? Od 1999 roku, jako część kandydatury dotyczącej różnorodności biologicznej i kultury Ibizy.

Co jest największą atrakcją muzeum? Terakotowe popiersie bogini Tanit oraz możliwość zejścia do oryginalnych komór grobowych wykutych w skale.