Puente del Diablo

Puente del Diablo to ruiny XVI-wiecznego kamiennego mostu na wylocie Foz de Lumbier, tuż przy granicy Liédeny w Nawarze. Choć most od dawna nie ma już całej konstrukcji, jego pozostałości wciśnięte między skalne ściany wąwozu są jednym z najbardziej fotografowanych punktów tej okolicy.

Co to za miejsce?

Most powstał w połowie XVI wieku jako jednoprzęsłowa konstrukcja o długości około 30 metrów i szerokości 2 metrów, wznosząca się około 15 metrów nad koryto rzeki Irati. Łączył Liédenę z gospodami (wentami) w Lumbier, ułatwiając komunikację wzdłuż podnóża pasma Leire. Służył podróżnym, zwierzętom gospodarskim i wozom aż do 1812 roku, kiedy wojska francuskie wysadziły go ze względów strategicznych podczas wojny na Półwyspie Iberyjskim. Do dziś zachował się fragment przyczółka i łuku, otoczony żelazną legendą: mieszkanka pobliskiego pałacu, Magdalena, miała ciężko chorą nerkę, a jej służąca Cliastela napotkała diabła pod postacią przystojnego szlachcica. Ten zaproponował wybudowanie mostu w ciągu jednej nocy, przed szóstą rano, w zamian za jej duszę — stąd nazwa, która przetrwała wieki.

Jak dotrzeć?

Ruiny leżą na trasie zielonego szlaku (vía verde) łączącego Lumbier z Liédeną, biegnącego dnem Foz de Lumbier. Odcinek ma około 6 kilometrów i prowadzi przez dwa tunele wykute w skale — jeden o długości 167 metrów, drugi 206 metrów. Ścieżka do samych ruin mostu odchodzi od wejścia do jednego z tuneli i jest nieco bardziej wymagająca: fragmentami eksponowana, z łańcuchem służącym jako poręcz zabezpieczająca nad przepaścią. Wjazd na trasę możliwy jest zarówno od strony Lumbier, jak i Liédeny — oba miasteczka mają wyznaczone parkingi przy wejściu do wąwozu.

Co zobaczysz na miejscu?

Foz de Lumbier to wąwóz o wapiennych, czerwonawych ścianach sięgających około 150 metrów wysokości, wyrzeźbiony przez rzekę Irati na przestrzeni milionów lat. Obszar objęty jest ochroną jako rezerwat przyrody od 1987 roku i słynie jako jedno z najlepszych miejsc w Nawarze do obserwacji ptaków drapieżnych — na skalnych półkach gnieżdżą się sępy płowe i orłosępy. Same ruiny mostu to niewielki, ale efektowny akcent krajobrazowy: kamienny łuk wpisany w skałę, kontrastujący ze szmaragdową wodą rzeki płynącej w dole. Po drugiej stronie doliny, niedaleko Liédeny, znajdują się także pozostałości rzymskiej willi — jednego z ważniejszych stanowisk archeologicznych regionu.

Kiedy przyjechać?

Wiosna i jesień to najlepsze pory — temperatury są umiarkowane, a ruch ptaków drapieżnych najbardziej widoczny. Latem wąwóz bywa gorący i zatłoczony, zwłaszcza w weekendy, a zimą ścieżka przy ruinach mostu może być śliska po deszczu, co warto uwzględnić przy planowaniu wyprawy z dzieckmi lub osobami niepewnie czującymi się na wysokości.

Najczęstsze pytania

Czy można przejść po samym moście? Nie — zachował się jedynie fragment konstrukcji, most nie jest przejezdny. Zwiedza się go z bocznej ścieżki prowadzącej do punktu widokowego na ruiny.

Ile trwa dojście do ruin? Ze strony Liédeny lub Lumbier trasa zajmuje zwykle 1,5–2 godziny w obie strony, zależnie od tempa i liczby przystanków na obserwację ptaków.

Czy trasa jest odpowiednia dla dzieci? Główna vía verde dnem wąwozu jest łatwa i płaska, ale boczne dojście do ruin mostu ma eksponowane fragmenty z łańcuchem zamiast barierki — wymaga ostrożności.

Czy trzeba płacić za wstęp? Nie, wejście na szlak i do rezerwatu jest bezpłatne, dostępne z parkingów w Lumbier i Liédenie.