Protestant church in Újezd u Brna

Kościół ewangelicki w Újezd u Brna to niewielka, ceglana świątynia stojąca w dawnej samodzielnej wsi Rychmanov, dziś części Újezd u Brna w powiecie Brno-venkov, w kraju południowomorawskim. To miejsce, które opowiada historię lokalnej społeczności protestanckiej z przełomu XIX i XX wieku – i wciąż pełni funkcję czynnego kościoła zboru ewangelickiego.

Skąd wzięła się protestancka wspólnota w Rychmanovie?

Rychmanov był w dużej części wsią ewangelicką. Jego specyficzny charakter religijny sięga ostatniej ćwierci XVIII wieku, kiedy osiedlili się tu koloniści przybyli z górzystych okolic Poličky – regionu z silnymi tradycjami niekatolickimi. Przez dziesięciolecia miejscowi wyznawcy nie mieli jednak własnej świątyni. Na nabożeństwa musieli jeździć do odległego Nosislavia, co przy ówczesnych warunkach komunikacyjnych oznaczało spory wysiłek, zwłaszcza dla starszych i dzieci. To właśnie ta uciążliwość skłoniła społeczność do podjęcia decyzji o wybudowaniu kościoła na miejscu.

Kiedy powstał kościół i kto go zaprojektował?

Budowę zrealizowano w latach 1905–1906 według projektu brneńskiego architekta Adolfa Bachara. Świątynię konsekrowano 8 września 1906 roku – data ta zamyka wieloletnie starania mieszkańców Rychmanova o własne miejsce kultu. Dwadzieścia lat później, w 1927 roku, kościół wzbogacił się o nowy dzwon, co świadczy o tym, że wspólnota nadal inwestowała w rozwój swojej świątyni. Po 1942 roku przy kościele czasowo funkcjonował zbór filialny, co pokazuje, że budynek przez cały XX wiek pozostawał żywym centrum życia religijnego okolicy.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Kościół prezentuje skromną, ale charakterystyczną dla protestanckiej architektury sakralnej bryłę – bez przepychu typowego dla wielu katolickich świątyń tego regionu, za to z czytelną, uporządkowaną formą. To dobry przykład wiejskiej architektury sakralnej początku XX wieku na Morawach, powstałej z inicjatywy lokalnej społeczności, a nie odgórnego mecenatu kościelnego czy szlacheckiego. Warto zwrócić uwagę na bryłę wieży i detale elewacji, które są typowe dla prac Adolfa Bachara realizowanych w tym okresie na Morawach.

Jak dotrzeć na miejsce?

Kościół znajduje się w Újezd u Brna, miejscowości leżącej niedaleko Brna, w powiecie Brno-venkov. Współrzędne obiektu to 49.1036453, 16.7682172, co ułatwia nawigację GPS dla osób podróżujących samochodem. Ze względu na bliskość Brna, dojazd własnym transportem zajmuje zwykle kilkanaście-dwadzieścia kilka minut, a okolica oferuje też inne punkty krajoznawcze regionu Cezava, co pozwala połączyć wizytę z dłuższą wycieczką po okolicy.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Ponieważ jest to czynny kościół ewangelicki, najlepszym momentem na zwiedzanie z zewnątrz jest dowolna pora roku – bryła budynku i otoczenie prezentują się dobrze zarówno wiosną, jak i jesienią. Jeśli ktoś chce zobaczyć wnętrze lub uczestniczyć w nabożeństwie, warto wcześniej sprawdzić godziny otwarcia lub kontakt do miejscowego zboru, ponieważ dostęp do wnętrza poza nabożeństwami bywa ograniczony.

Najczęstsze pytania

Czy kościół w Rychmanovie jest wciąż czynny? Tak, to aktywna świątynia zboru ewangelickiego, choć dostęp do wnętrza poza nabożeństwami może być ograniczony.

Kto zaprojektował budynek? Projekt przygotował brneński architekt Adolf Bachar, a budowę ukończono w 1906 roku.

Dlaczego mieszkańcy zdecydowali się wybudować własny kościół? Ponieważ wcześniej musieli dojeżdżać na nabożeństwa do odległego Nosislavia, co przy dużym udziale ewangelików we wsi było mało praktyczne.

Czy w pobliżu są inne atrakcje? Tak, Újezd u Brna leży w regionie Cezava, blisko Brna, co ułatwia połączenie wizyty z innymi punktami krajoznawczymi okolicy.