Protestant church in Nosislav

Kościół ewangelicki w Nosislavi stoi na skrzyżowaniu ulic Masarykova i Komenského, w niewielkiej miejscowości Nosislav w powiecie Brno-venkov, w kraju południowomorawskim w Czechach. To jedna z ciekawszych budowli sakralnych regionu — od 1993 roku wpisana na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej.

Skąd wzięła się tu ewangelicka świątynia?

Zbór ewangelicko-reformowany działał w Nosislavi już od końca 1781 roku, a więc niedługo po wydaniu patentu tolerancyjnego cesarza Józefa II, który po raz pierwszy od czasów kontrreformacji pozwolił protestantom w monarchii habsburskiej na jawne praktykowanie wiary. Przez blisko sto lat wierni musieli jednak czekać na własną, okazałą świątynię — kamień węgielny pod obecny kościół położono dopiero 15 października 1872 roku.

Jak wygląda budynek i kto go zaprojektował?

Kościół zaprojektował František Schmoranz, a prace budowlane ukończono w 1876 roku — świątynię poświęcono 8 października tego samego roku. Powstała neoromańska, trójnawowa hala z wielobocznym prezbiterium i wieżą umieszczoną w osi budowli. Charakterystycznym elementem konstrukcji jest system stopniowanych przypór, które podtrzymują mury i nadają bryle wyraźnie warownego, masywnego charakteru. Historycy architektury uznają kościół za wartościowy przykład dziewiętnastowiecznego pseudoromańskiego stylu i ważne świadectwo rozwoju życia religijnego na Morawach.

Co stało się z dzwonami?

Pierwotnie na wieży zawieszono trzy dzwony. Los nie był dla nich łaskawy — podczas obu wojen światowych metal kościelnych dzwonów był regularnie konfiskowany na potrzeby przemysłu zbrojeniowego. W efekcie do dziś zachował się tylko jeden z pierwotnego kompletu, co samo w sobie jest namacalnym śladem burzliwej historii Europy Środkowej pierwszej połowy XX wieku.

Jak dotrzeć na miejsce?

Nosislav leży w powiecie Brno-venkov, niedaleko Brna, w sercu południowomorawskiego regionu winiarskiego. Kościół stoi w centrum wsi, na skrzyżowaniu ulic Masarykova i Komenského, więc łatwo go znaleźć pieszo od głównego placu. Dogodnym punktem wyjścia jest Brno, skąd do Nosislavi można dojechać samochodem lub lokalnym transportem publicznym w niecałą godzinę.

Kiedy warto przyjechać?

Kościół bywa udostępniany zwiedzającym przy okazji lokalnych wydarzeń, takich jak organizowana co roku akcja "Noc kościołów", kiedy świątynie w całych Czechach otwierają swoje drzwi dla turystów i mieszkańców poza zwykłymi godzinami nabożeństw. To dobra okazja, by zobaczyć wnętrze budowli, a nie tylko jej bryłę z zewnątrz. Poza takimi wydarzeniami warto wcześniej sprawdzić aktualne godziny otwarcia, ponieważ kościół pozostaje przede wszystkim czynnym miejscem kultu.

Najczęstsze pytania

Czy kościół w Nosislavi jest zabytkiem? Tak, od 1993 roku figuruje na liście kulturowych zabytków Republiki Czeskiej.

Kto zaprojektował kościół? Budowlę zaprojektował architekt František Schmoranz, a prace ukończono w 1876 roku.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje budynek? To neoromańska, trójnawowa hala z wielobocznym prezbiterium, wieżą w osi i systemem stopniowanych przypór — typowy przykład dziewiętnastowiecznego stylu pseudoromańskiego.

Czy można zwiedzić wnętrze kościoła? Tak, między innymi podczas dorocznej akcji "Noc kościołów"; poza tym warto sprawdzić lokalne godziny otwarcia, gdyż to czynna świątynia zboru ewangelickiego.