Prieuré de Notre-Dame de Puymartin

Prieuré de Notre-Dame de Puymartin to niewielkie, dziś częściowo zrujnowane założenie klasztorne w gminie La Chapelle-Faucher, w departamencie Dordogne. Nie należy go mylić ze znanym zamkiem Château de Puymartin koło Sarlat – to zupełnie inny obiekt, położony w innej części regionu. Prioarat wpisano do rejestru zabytków (monument historique) w 1948 roku i pozostaje własnością prywatną, jednak jego ruiny można oglądać z zewnątrz podczas spaceru po okolicy.

Skąd wzięła się nazwa miejscowości?

Początki prioratu sięgają początku XII wieku. Według miejscowej tradycji budowę zapoczątkował mnich imieniem Fuchurius, a jego imię z czasem przekształciło się w nazwę wsi – La Chapelle-Faucher. Kościół prioratu był pierwotnie zależny od opactwa w Charroux, a przed rokiem 1101 tę zależność potwierdził biskup Guillaume II d'Auberoche. To właśnie ten kościelny rodowód sprawił, że miejsce od początku pełniło funkcję lokalnego ośrodka kultu, a nie warownej rezydencji.

Jak zmieniała się rola prioratu na przestrzeni wieków?

W kolejnych stuleciach status obiektu ewoluował – stał się komandorią zakonu joannitów (zakonu świętego Jana), a w 1373 roku został przyłączony do komandorii La Roche-Saint-Paul. Priorat, mimo skromnych rozmiarów, przez długi czas pozostawał głównym miejscem modlitwy dla okolicznej ludności. Wojna stuletnia nie oszczędziła budowli – częściowo zniszczyły ją wojska Czarnego Księcia (Edwarda z Woodstock). Zniszczenia te wymusiły później gruntowną przebudowę.

Co widać dziś w architekturze prioratu?

Kościół prioratu ma prostą, jednonawową bryłę zamkniętą płaskim prezbiterium, do której dobudowano boczną kaplicę. Za kaplicą wznosi się kwadratowa wieżyczka, wewnątrz której biegną kręcone schody. W XV wieku, po zniszczeniach wojennych, obiekt przeszedł poważną odbudowę – w 1485 roku wzniesiono na nowo zachodnią ścianę szczytową, a wejście przeniesiono na ścianę południowo-zachodnią. Przy tej okazji wykorzystano ponownie starsze elementy rzeźbiarskie, w tym płaskorzeźbę przedstawiającą Matkę Boską z Dzieciątkiem, umieszczoną nad bramą wejściową. Portal wieńczy rzeźbiona głowa podtrzymująca krzyż, a na fasadzie zachowały się jeszcze trzy inne kamienne płaskorzeźby z ludzkimi postaciami.

Czy priorat można zwiedzać?

Ruiny prioratu znajdują się na terenie prywatnym, w gminie La Chapelle-Faucher, niedaleko miejscowego zamku (Château de la Chapelle-Faucher – to również odrębny obiekt). Zwiedzanie wnętrza nie jest zwykle możliwe, natomiast bryłę kościoła i jego kamienną dekorację rzeźbiarską można podziwiać z zewnątrz. To miejsce docenią przede wszystkim miłośnicy średniowiecznej architektury sakralnej i historii regionu, szukający mniej znanych zabytków Dordogne, z dala od tłumów odwiedzających większe zamki tej okolicy.

Najczęstsze pytania

Czy to to samo miejsce co Château de Puymartin koło Sarlat? Nie. To dwa różne obiekty o zbliżającej nazwie – zamek Château de Puymartin leży w innej części Dordogne, w pobliżu Sarlat, natomiast opisywany priorat znajduje się w gminie La Chapelle-Faucher.

Jak stary jest priorat? Jego początki sięgają początku XII wieku, a obecna forma architektoniczna w dużej mierze pochodzi z przebudowy z 1485 roku, po zniszczeniach z okresu wojny stuletniej.

Czy priorat jest chroniony prawnie? Tak, ruiny wpisano do rejestru zabytków (monument historique) na mocy decyzji z 12 października 1948 roku.

Czy można wejść do środka? Obiekt jest własnością prywatną, więc zwiedzanie ogranicza się zazwyczaj do oglądania budowli z zewnątrz.

Co warto zobaczyć w okolicy? W tej samej gminie znajduje się także Château de la Chapelle-Faucher – odrębny zabytek, który można połączyć ze zwiedzaniem prioratu w ramach jednej wycieczki po regionie.