PP Třesín

Přírodní památka Třesín to wapienne wzgórze o wysokości 344,9 m n.p.m. w powiecie ołomunieckim, jeden z najciekawszych przyrodniczo zakątków Moraw. Teren obszaru chronionego rozciąga się na gruntach katastralnych wsi Mladeč i Měník – tej drugiej zawdzięcza bliskie sąsiedztwo, bo leży zaledwie około kilometra na wschód od wzgórza, a samo Třesín znajduje się niespełna 4 km na zachód od Litovla.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Ochrona przyrody na Třesíně sięga 1933 roku, co czyni ten obszar jednym z dłużej chronionych terenów na Morawach. W 1993 roku status uporządkowano, wyodrębniając dwie kategorie: niewielki, około hektarowy obszar Narodowego Pomnika Przyrody (NPP) obejmujący najcenniejsze partie jaskiniowe oraz znacznie większy, liczący około 143 hektary teren Pomnika Przyrody Třesín, obejmujący całe wzgórze wraz z lasami. W 2025 roku wzgórze wykreślono z rejestru narodowych pomników przyrody, jednak nadal pozostaje ono chronione jako część pomnika przyrody Třesín oraz obszaru chronionego krajobrazu Litovelské Pomoraví.

Co kryje się we wnętrzu wzgórza?

Třesín to przede wszystkim wzgórze krasowe, a jego najcenniejszym elementem są Jaskinie Mladeckie (Mladečské jeskyně) – system jaskiń o znaczeniu europejskim, zarówno paleontologicznym, jak i archeologicznym. To właśnie tutaj odnaleziono szczątki tzw. człowieka z Mladeč, przedstawiciela kultury oryniackiej, uznawanego za jednego z najstarszych znanych przedstawicieli człowieka współczesnego na terenie Europy. W jaskiniach natrafiono również na liczne pozostałości fauny plejstoceńskiej, co czyni to miejsce ważnym punktem odniesienia dla badaczy epoki lodowcowej.

Jaka przyroda czeka na powierzchni?

Ponad podziemnym labiryntem rozciągają się fragmenty naturalnego lasu liściastego, głównie buczyny, które zachowały tu w dużej mierze pierwotny charakter. Wzgórze stanowi też północną granicę występowania niektórych ciepłolubnych gatunków roślin spotykanych na Morawach, co sprawia, że jest interesujące nie tylko dla speleologów i archeologów, ale też botaników.

Co warto zobaczyć na powierzchni?

Oprócz jaskiń i lasu na terenie Třesína zachowały się romantyczne elementy zagospodarowania krajobrazu z XIX wieku, pozostawione przez ród Liechtensteinów – w tym znany Čertův most, czyli Diabelski Most. Po okolicy prowadzi ścieżka dydaktyczna Třesín, która pozwala poznać zarówno przyrodnicze, jak i historyczne walory tego miejsca bez konieczności wchodzenia do samych jaskiń.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzać jaskinie Mladeckie? Jaskinie leżą w obrębie chronionego terenu o dużym znaczeniu naukowym, dlatego dostęp do nich jest ograniczony i regulowany odrębnymi zasadami ochrony przyrody.

Gdzie dokładnie znajduje się Třesín? Wzgórze leży na pograniczu katastralnym wsi Mladeč i Měník w powiecie ołomunieckim, niecałe 4 km na zachód od miasta Litovel.

Co znaleziono w jaskiniach? Szczątki człowieka z Mladeč (kultura oryniacka) oraz liczne pozostałości fauny plejstoceńskiej – to jedno z ważniejszych stanowisk paleontologiczno-archeologicznych w Europie Środkowej.

Skąd nazwa Čertův most? To romantyczna budowla z XIX wieku, pozostawiona w krajobrazie przez ród Liechtensteinów w ramach ówczesnego zagospodarowania terenu wokół Třesína.