Pont de Zippitoli

Pont de Zipitoli to kamienny most genueński ukryty w lesie Pineta, kilka kilometrów od Bastelica, górskiej miejscowości w Korsyce Południowej. Zbudowany w XV lub XVI wieku, przez stulecia służył jako jedno z ogniw łączących górskie wsie z wybrzeżem, a dziś jest celem spacerów dla miłośników przyrody i historii wyspy.

Co to za most i skąd jego nazwa?

Zipitoli to jeden z licznych mostów genueńskich rozsianych po Korsyce — kamiennych konstrukcji wznoszonych w czasach, gdy wyspa pozostawała pod wpływami Genui, a szlaki handlowe i pasterskie wymagały trwałych przepraw przez rwące górskie rzeki. Most przerzucony jest nad rzeką Ese, niewielkim ciekiem, który wkrótce potem wpada do Prunelli — jednej z głównych rzek regionu ajaccyjskiego. Leżał na dawnym trakcie łączącym Bastelica z Ajaccio, biegnącym dziś w stronę miejscowości Tolla.

Jak wygląda konstrukcja?

Most ma około 19 metrów długości i niespełna 3 metry szerokości. Jego charakterystyczną cechą jest pojedyncze, półkoliste sklepienie o wysokości około 5 metrów i rozpiętości sięgającej 10 metrów, oparte częściowo na naturalnym występie skalnym. Jezdnia biegnie łukiem w górę i w dół — tak zwanym „grzbietem osła" — co było typowym rozwiązaniem inżynierskim tamtej epoki, pozwalającym ograniczyć ilość użytego kamienia i skupić ciężar konstrukcji nad samym nurtem rzeki. Ta prosta, ale skuteczna forma sprawia, że most przetrwał w niemal niezmienionym stanie do dziś.

Jaka jest jego historia?

Przez wieki Zipitoli pełnił funkcję użytkową, umożliwiając mieszkańcom Bastelica i okolicznych wsi dotarcie do Ajaccio bez konieczności nadkładania drogi. Sytuacja zmieniła się w połowie XIX wieku, gdy władze rozpoczęły budowę drogi leśnej, otwierającej korsykańskie lasy na szerszą eksploatację drzewną. Nowa trasa przejęła rolę starego traktu, a most stopniowo wypadł z codziennego użytku, zachowując jednak swoją pierwotną formę. Od 1977 roku, na mocy decyzji ministerialnej, obiekt figuruje na liście zabytków historycznych Francji, co zapewnia mu ochronę prawną. Właścicielem mostu pozostaje gmina Bastelica.

Dlaczego warto tu przyjechać?

Most leży z dala od głównych dróg, w otoczeniu lasu Pineta, co samo w sobie stanowi atrakcję — dojście do niego to spokojny spacer wśród korsykańskiej roślinności, z dźwiękiem płynącej wody jako jedynym towarzyszem. Bastelica, punkt wyjścia do tej wycieczki, to jedna z najbardziej charakterystycznych miejscowości górskich Korsyki Południowej, znana jako rodzinne strony Sampiero Corso, XVI-wiecznego korsykańskiego wodza i symbolu oporu wyspy wobec obcych wpływów. Okolica łączy więc w sobie dziedzictwo genueńskie, ślady historii korsykańskiej niepodległości oraz surowy, górski krajobraz wnętrza wyspy — rzadko odwiedzany przez masową turystykę skupioną na wybrzeżu.

Najczęstsze pytania

Jak daleko jest most od Bastelica? Pont de Zipitoli znajduje się około 7 kilometrów od Bastelica, w lesie Pineta, przy dawnym trakcie prowadzącym w stronę Tolla.

Z jakiego okresu pochodzi most? Konstrukcję datuje się na XV–XVI wiek, na okres genueńskich wpływów na Korsyce.

Czy most nadal jest używany? Nie w codziennym ruchu — stracił swoją funkcję komunikacyjną w połowie XIX wieku po wybudowaniu drogi leśnej, choć fizycznie zachował się w dobrym stanie i można po nim przejść.

Czy obiekt jest chroniony prawnie? Tak, most został wpisany na listę zabytków historycznych Francji decyzją ministerialną z 15 lutego 1977 roku i pozostaje własnością gminy Bastelica.