Pluhův bor

Pluhův bor to narodowy rezerwat przyrody położony w czeskim Lesie Sławkowskim (Slavkovský les), na terenie katastralnym wsi Nová Ves koło Sokolova, między miejscowościami Prameny, Mnichov i wspomnianą Nová Ves. Rezerwat obejmuje powierzchnię około 88 hektarów i został ustanowiony w 1970 roku w celu ochrony niezwykle rzadkiego zjawiska przyrodniczego – roślinności serpentynitowej, jakiej próżno szukać w innych częściach Czech.

Dlaczego to miejsce jest tak wyjątkowe geologicznie?

Podłoże rezerwatu tworzą serpentynity zwane Hadcami Mnichowskimi (Mnichovské Hadce), leżące na południowo-wschodnich stokach wzniesienia Vlčí hřbet. To część rozległego ciała serpentynitowego wchodzącego w skład mariańsko-łaziebnego kompleksu metabazytów – największego obszaru serpentynitowego w całym Masywie Czeskim. Serpentynit, skała bogata w magnez i ubogą w wapń, tworzy specyficzne, trudne dla większości roślin warunki glebowe, co przez tysiąclecia wykształciło tu unikalne zbiorowiska roślinne, niespotykane na typowych podłożach skalnych regionu.

Jakie rośliny można tu spotkać?

Najcenniejszym mieszkańcem rezerwatu jest rożec kuryczkolistny (Cerastium alsinifolium) – endemit rosnący wyłącznie na terenie Hadców Mnichowskich i niewystępujący nigdzie indziej na świecie. To jeden z zaledwie około 20 gatunków endemicznych flory czeskiej, co samo w sobie czyni Pluhův bor miejscem o międzynarodowym znaczeniu botanicznym. Obok niego w rezerwacie rosną inne rzadkie i chronione gatunki, w tym pennywort polny, goździk leśny (Dianthus sylvaticus), malina kamionka oraz kilka gatunków paproci przystosowanych do trudnych warunków serpentynitowego podłoża. Oprócz samej flory naukowcy i miłośnicy przyrody cenią tu również reliktowe bory sosnowe oraz tereny źródliskowe i podmokłe, które dodatkowo urozmaicają mozaikę siedlisk na stosunkowo niewielkim obszarze rezerwatu.

Jak zwiedzić rezerwat?

Wzdłuż południowej i wschodniej granicy rezerwatu przebiega ścieżka edukacyjna Mnichovské Hadce, dzięki której można bezpiecznie i z poszanowaniem chronionej przyrody poznać to miejsce, nie wchodząc bezpośrednio na najbardziej wrażliwe fragmenty rezerwatu. Trasa pozwala zrozumieć zarówno geologiczną historię tego terenu, jak i wyjątkowość rosnących tu roślin, a przy okazji stanowi dobry punkt wyjścia do dalszych wędrówek po Lesie Sławkowskim, regionie znanym też z pobliskich uzdrowisk, w tym Mariańskich Łaźni.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Pluhův bor? Rezerwat leży w Lesie Sławkowskim w zachodnich Czechach, na terenie katastralnym wsi Nová Ves, pomiędzy miejscowościami Prameny, Mnichov i Nová Ves u Sokolova.

Kiedy powstał rezerwat i jak jest duży? Narodowy rezerwat przyrody Pluhův bor został ustanowiony w 1970 roku i zajmuje powierzchnię około 88 hektarów.

Co najbardziej wyróżnia to miejsce? Unikalne zbiorowiska roślinne rosnące na serpentynicie, w tym endemiczny rożec kuryczkolistny, który nie występuje nigdzie indziej na świecie poza Hadcami Mnichowskimi.

Czy można zwiedzać rezerwat pieszo? Tak, wzdłuż jego południowej i wschodniej granicy prowadzi ścieżka edukacyjna Mnichovské Hadce, umożliwiająca poznanie okolicy bez ingerencji w najbardziej chronione partie terenu.