Plaça dels Països Catalans

Plaça dels Països Catalans to jeden z historycznych placów w centrum Molins de Rei, katalońskiego miasteczka w powiecie Baix Llobregat, niedaleko Barcelony. Choć nazwa sugeruje skojarzenie z podobnie nazwanym placem w Barcelonie czy z ogrodami w el Masnou, to zupełnie inne, lokalne miejsce o własnej, burzliwej historii sięgającej końca XIX wieku.

Jak powstał ten plac?

Teren, na którym dziś znajduje się plac, zwolnił się w 1897 roku, gdy przeniesiono miejski cmentarz w inne miejsce. Dzięki temu miasto mogło rozbudować centrum w tym kierunku, a pusta dotąd przestrzeń stopniowo zamieniła się w plac publiczny. W kolejnych dekadach zmieniał on nazwę kilkukrotnie — najpierw nazywano go Placem Starego Cmentarza, potem Nowym Placem, a przez pewien czas nosił imię katalońskiego pisarza Angela Guimerà.

Prawdziwą metamorfozę plac przeszedł w latach 1924–1927, gdy go zurbanizowano i przekształcono w przestrzeń rekreacyjną dla mieszkańców. Wokół powstały wówczas domy jednorodzinne w stylu modernistycznym, charakterystycznym dla katalońskiej architektury tamtego okresu — dziś to one nadają placowi swój klimat i wyróżniają go na tle nowszej zabudowy miasta.

Co widać na placu dziś?

Najbardziej wymowna jest historia samego pomnika w centrum placu, która odzwierciedla burzliwe dzieje Hiszpanii XX wieku. Po zakończeniu wojny domowej, w 1939 roku, na placu postawiono monolit upamiętniający ofiary "poległych za Boga i Hiszpanię", a sam plac przemianowano zgodnie z frankistowską nomenklaturą. Nazwa ta z czasem została skatalonizowana i skrócona do "Placu Poległych" (plaça dels Caiguts), by ostatecznie przyjąć obecną formę — Plaça dels Países Catalans.

W 2001 roku frankistowski obelisk został rozebrany — było to jedno z wielu takich działań w Katalonii związanych z usuwaniem symboli dyktatury z przestrzeni publicznej. Miejsce po nim nie pozostało puste na długo: w 2006 roku odsłonięto nową rzeźbę z brązu i kamienia, przedstawiającą alegoryczną scenę z założycielami miasta — królem Alfonsem I Cnotliwym oraz Bernatem Ferrerem, postacią związaną z legendą o powstaniu Molins de Rei. To właśnie ta kompozycja jest dziś głównym punktem odniesienia dla odwiedzających plac.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Plac leży w samym centrum Molins de Rei, do którego łatwo dojechać koleją podmiejską (Rodalies) z Barcelony — podróż zajmuje zwykle kilkanaście-dwadzieścia kilka minut. Ze stacji do placu można dojść pieszo w kilka minut, spacerując przez historyczną część miasta. Warto połączyć wizytę z krótkim spacerem po okolicznych uliczkach, gdzie zachowały się modernistyczne kamienice z lat 20. XX wieku.

Molins de Rei to spokojne miasteczko, więc plac najlepiej zwiedzać w ciągu dnia, kiedy tętni lokalnym życiem — mieszkańcy przechadzają się, robią zakupy czy spotykają na ławkach. Wiosna i jesień to najprzyjemniejsze pory roku ze względu na łagodny klimat śródziemnomorski, choć miejsce to można odwiedzać przez cały rok.

Najczęstsze pytania

Czy Plaça dels Països Catalans w Molins de Rei to to samo miejsce co plac o tej samej nazwie w Barcelonie? Nie. To dwa różne miejsca noszące tę samą, popularną w Katalonii nazwę nawiązującą do idei Krajów Katalońskich. Plac w Molins de Rei znajduje się w centrum tego miasteczka, a nie w Barcelonie.

Co przedstawia rzeźba stojąca obecnie na placu? Brązowo-kamienna kompozycja z 2006 roku przedstawia alegoryczną scenę założycielską miasta z postaciami Alfonsa I Cnotliwego i Bernata Ferrera.

Dlaczego plac zmieniał nazwę tyle razy? Zmiany nazw odzwierciedlają kolejne etapy historii Hiszpanii i Katalonii — od czasów przedwojennych, przez okres frankistowski, aż po współczesną Katalonię, w każdym z nich inaczej nazywano tę samą przestrzeń publiczną.

Czy warto połączyć wizytę na placu ze zwiedzaniem reszty Molins de Rei? Tak, w pobliżu znajdują się modernistyczne kamienice z lat 20. XX wieku oraz historyczne centrum miasteczka, które można zwiedzić w ramach jednego spaceru.