Piva Nature Park

Park Przyrody Piva leży w skrajnie północno-zachodniej części Czarnogóry, w gminie Plužine, tuż przy granicy z Bośnią i Hercegowiną. To pierwszy park przyrody w kraju — utworzony w 2015 roku, obejmuje niemal 32,5 tysiąca hektarów i pełni rolę ekologicznego pomostu między Parkiem Narodowym Sutjeska po bośniackiej stronie a Parkiem Narodowym Durmitor.

Jak dotrzeć na miejsce?

Punktem wyjścia jest miasteczko Plužine, do którego prowadzi droga od Žabljaka (region Durmitoru) lub od strony Nikšicia. Trasa wije się wzdłuż kanionów, więc podróż — mimo stosunkowo niewielkiej odległości — trwa dłużej niż wynikałoby to z mapy. Najwygodniej dojechać własnym samochodem lub wynajętym autem; regularna komunikacja publiczna w głąb parku praktycznie nie istnieje, dlatego wiele osób korzysta z lokalnych wycieczek jednodniowych organizowanych z Žabljaka, Kotoru czy Podgoricy.

Co warto zobaczyć?

Rdzeniem parku są kaniony czterech rzek — Tary, Piwy, Sušicy i mniejszych dopływów — oraz sztuczne Jezioro Piwskie, powstałe po wybudowaniu zapory Mratinje w latach 70. XX wieku. Jezioro ma około 45 kilometrów długości i miejscami ponad 200 metrów głębokości, a jego turkusowa woda kontrastuje ze skalistymi, porośniętymi lasem zboczami.

Nieopodal Plužine stoi Monastyr Piva — jedna z najważniejszych świątyń prawosławnych w Czarnogórze, wzniesiona w latach 1573–1586 z fundacji metropolity Sawatija Sokolovicia. Gdy budowa zapory groziła zatopieniem oryginalnej lokalizacji, w latach 1969–1982 cały kompleks przeniesiono kamień po kamieniu na wyższy teren, a ponad tysiąc fragmentów fresk zdjęto ze ścian i zamontowano ponownie. Freski z lat 1604–1606, malowane przez greckich mistrzów, oraz późniejsze prace Kozmy z 1626 roku należą do najcenniejszych w regionie.

Park słynie też z górskiego krajobrazu — łąk, lasów i szczytów masywu Pivska Planina — który stanowi naturalne siedlisko dzików, jeleni, a nawet niedźwiedzi. Naukowcy naliczyli tu ponad 1500 gatunków roślin, część z nich rzadkich lub zagrożonych.

Co robić w parku?

Kanion rzeki Tary, uznawany za najgłębszy w Europie, to jedno z najlepszych miejsc na Bałkanach do spływów raftingowych — sezon trwa zwykle od kwietnia do października. Park przyciąga też miłośników pieszych wędrówek i jazdy na rowerze górskim, botaników szukających rzadkich gatunków oraz amatorów przejażdżek jeepami po trudno dostępnych trasach górskich. Samo jezioro zachęca do spacerów brzegiem i fotografowania widoków, szczególnie o zachodzie słońca.

Kiedy przyjechać?

Najlepsza pora to późna wiosna i lato (maj–wrzesień), gdy drogi są przejezdne, a warunki na spływy raftingowe optymalne. Jesień oferuje spokojniejszą atmosferę i kolorowe lasy, natomiast zimą wysokogórskie odcinki bywają trudno dostępne z powodu śniegu.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp do parku jest płatny? Sam obszar parku można zwiedzać swobodnie; opłaty pojawiają się głównie przy zorganizowanych atrakcjach, jak spływy raftingowe czy wycieczki jeepami.

Ile czasu zająć zwiedzanie? Jeden dzień wystarczy na zobaczenie jeziora i monastyru, ale pełne doświadczenie kanionów i szlaków wymaga co najmniej dwóch–trzech dni.

Czy można zwiedzić monastyr Piva? Tak, klasztor jest czynny dla zwiedzających, warto jednak sprawdzić lokalnie godziny otwarcia i zachować stosowny, skromny ubiór.

Czy park nadaje się dla rodzin z dziećmi? Spacery wokół jeziora i wizyta w monastyrze są łatwo dostępne dla rodzin, natomiast rafting na Tarze i trudniejsze szlaki górskie lepiej dopasować do wieku i kondycji dzieci.