Permanent Ecclesiastical Art Exhibition in Zadar

Stała Wystawa Sztuki Sakralnej w Zadarze (chorwacki: Stalna izložba crkvene umjetnosti, znana lokalnie jako „Zlato i srebro Zadra" – Złoto i srebro Zadaru) to jedna z najcenniejszych kolekcji sztuki kościelnej w Chorwacji, mieszcząca się w budynkach dawnego klasztoru benedyktynek przy kościele św. Marii w samym sercu starówki.

Co to za miejsce?

Ekspozycja powstała z inicjatywy pisarza Miroslava Krleży, który już w 1951 roku zwrócił uwagę na wyjątkową wartość zadarskiego skarbca kościelnego i poświęcił mu jeden ze swoich znanych esejów. Samą wystawę zorganizowano w 1972 roku, a jej obecną formę, w odbudowanych po zniszczeniach wojennych pomieszczeniach klasztornych, otwarto w drugiej połowie lat 70. XX wieku. Od tamtej pory kolekcją opiekują się siostry benedyktynki, które przez stulecia ratowały te zabytki przed grabieżami, pożarami i wojnami – i to właśnie dzięki ich staraniom zbiór przetrwał w tak dobrym stanie.

Co zobaczysz w środku?

Na powierzchni około 1200 m², rozłożonej na osiem sal wystawowych, prezentowane są przedmioty powstałe między VIII a XVIII wiekiem: liturgiczne naczynia ze złota i srebra, relikwiarze gotyckie w kształcie skrzyneczek, dłoni i popiersi świętych, rękopisy, hafty, tkaniny, rzeźby i płaskorzeźby. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów ekspozycji jest zrekonstruowane wnętrze staro-chorwackiego kościółka św. Nedieljicy z XI wieku, które pozwala wyobrazić sobie, jak wyglądały najstarsze świątynie regionu. To najbardziej kompletny zbiór sztuki kościelnej w całej Chorwacji – zarówno pod względem liczby eksponatów, jak i ich artystycznej rangi.

Jak dotrzeć?

Wystawa znajduje się przy Trg opatice Čike 1, w samym centrum zadarskiej starówki, dosłownie kilkadziesiąt metrów od Forum Rzymskiego i kościoła św. Donata – dwóch najczęściej odwiedzanych punktów miasta. Docierając pieszo ze starego portu czy głównej promenady, wystarczy skierować się w stronę kościoła św. Marii, którego charakterystyczna dzwonnica widoczna jest z daleka. Ze względu na lokalizację w obrębie pieszej strefy starówki, najwygodniej dojść tu spacerem – parkingi dla samochodów znajdują się poza murami miejskimi.

Kiedy przyjechać?

Wystawa działa sezonowo, z dłuższymi godzinami otwarcia latem i skróconym harmonogramem poza sezonem turystycznym – warto sprawdzić aktualne godziny bezpośrednio przed wizytą, telefonicznie lub na miejscu. Zwiedzanie zajmuje zwykle 45–60 minut i dobrze łączy się ze spacerem po starówce – po wyjściu można od razu przejść do pobliskiego Forum czy katedry św. Anastazji. Ze względu na niewielką powierzchnię sal warto unikać największego tłoku w środku dnia w szczycie sezonu i wybrać poranne lub późnopopołudniowe godziny.

Dlaczego warto?

To rzadka okazja, by zobaczyć w jednym miejscu ponad tysiąc lat historii sztuki sakralnej Adriatyku – od wczesnośredniowiecznych relikwiarzy po barokowe naczynia liturgiczne. Dla osób zainteresowanych historią, rzemiosłem artystycznym czy architekturą sakralną to jeden z najważniejszych, choć wciąż stosunkowo mało znanych turystom, punktów na mapie Zadaru.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się wystawa? Przy Trg opatice Čike 1 w Zadarze, w zabudowaniach klasztoru benedyktynek św. Marii, tuż obok Forum Rzymskiego.

Ile trwa zwiedzanie? Zazwyczaj od 45 minut do godziny, w zależności od tempa zwiedzania i zainteresowania poszczególnymi salami.

Czy wystawa jest dostępna cały rok? Tak, ale godziny otwarcia różnią się sezonowo – latem są dłuższe, poza sezonem skrócone, dlatego warto zweryfikować je przed wizytą.

Co najbardziej wyróżnia tę kolekcję? Rekonstrukcja wnętrza XI-wiecznego kościoła św. Nedieljicy oraz kompletność zbioru – eksponaty obejmują nieprzerwanie osiem stuleci sztuki kościelnej, co czyni tę kolekcję unikatową w skali kraju.