Perivoj kraljice Jelene Madijevke

Perivoj kraljice Jelene Madijevke to najstarszy park publiczny w Zadarze i całej Dalmacji, rozłożony na szczycie dawnych weneckich murów obronnych miasta.

Co to za miejsce?

Park założono w 1829 roku z inicjatywy barona Franza Ludwiga von Weldena, bawarskiego gubernatora wojskowego Zadaru i zamiłowanego botanika. Von Welden postanowił zamienić fragment bastionu Grimani — największej twierdzy w miejskich fortyfikacjach — w zielony teren spacerowy dostępny dla wszystkich mieszkańców, nie tylko dla wojska czy arystokracji. W czasach, gdy Zadar był miastem-twierdzą z ograniczeniami w poruszaniu się po zmroku, park szybko stał się głównym miejscem życia towarzyskiego i zyskał przydomek „balkonu miasta" dzięki widokom rozciągającym się na port i Adriatyk. Historia głosi, że chętnie odwiedzał go również cesarz Franciszek Józef podczas swoich pobytów w Zadarze.

Mury, na których rozciąga się park, są częścią weneckiego systemu obronnego wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 2017 roku, co dodatkowo podkreśla wyjątkowość tego miejsca — spacer po parku to jednocześnie spacer po zabytku o międzynarodowej randze.

Jak dotrzeć?

Wejście do parku znajduje się w pobliżu Placu Pięciu Studni (Trg pet bunara) — wystarczy pokonać kilka schodów, by znaleźć się na koronie bastionu. Park sąsiaduje z Bramą Lądową (Kopnena vrata), jedną z najbardziej reprezentacyjnych bram starego miasta, co czyni go naturalnym punktem na trasie spaceru po historycznym centrum Zadaru.

Co zobaczysz?

Perivoj kraljice Jelene Madijevke to przede wszystkim bogata kolekcja roślinności śródziemnomorskiej — obecnie rośnie tu 282 gatunki drzew i krzewów, oznaczonych na 560 tabliczkach w trzech językach. Dzięki temu park pełni też funkcję niewielkiego ogrodu botanicznego, w którym można poznawać lokalną i egzotyczną florę podczas spokojnego spaceru. Alejki prowadzą wzdłuż murów, skąd rozciągają się widoki na port miejski, dachy starówki oraz morze — to jedno z najlepszych miejsc w Zadarze, by zobaczyć miasto z góry bez konieczności wchodzenia na wieżę czy dzwonnicę.

Park jest cichy i kameralny, więc świetnie nadaje się na chwilę odpoczynku z dala od tłumów zwiedzających starówkę, szczególnie w gorące letnie popołudnia, gdy zieleń i cień drzew dają ulgę od upału.

Kiedy przyjechać?

Wstęp do parku jest bezpłatny, a teren dostępny codziennie. Najprzyjemniej spaceruje się tu wiosną i wczesnym latem, gdy roślinność kwitnie, oraz o zachodzie słońca, kiedy światło pięknie oświetla mury i panoramę portu. Ze względu na niewielką powierzchnię park można zwiedzić w 20–30 minut, co czyni go idealnym uzupełnieniem dłuższego spaceru po Starym Mieście.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp do parku jest płatny? Nie, wejście jest całkowicie bezpłatne i dostępne dla wszystkich odwiedzających.

Kto założył park? Baron Franz Ludwig von Welden, bawarski gubernator wojskowy Zadaru, w 1829 roku.

Dlaczego park nazywano „balkonem miasta"? Ze względu na położenie na murach obronnych i widoki na port oraz morze, które przyciągały mieszkańców na wieczorne spacery.

Jak długo trwa zwiedzanie? Ze względu na niewielką powierzchnię wystarczy 20–30 minut, choć miłośnicy botaniki mogą spędzić tu więcej czasu, czytając opisy przy poszczególnych gatunkach roślin.