Pazo de Santa Mariña

Pazo de Santa Mariña to galicyjska rezydencja szlachecka stojąca w parafii Santa Mariña, w gminie Antas de Ulla, w prowincji Lugo. Znany jest też jako Pazo de Torre Penela — nazwa pochodzi od rodu hrabiów, którzy nim władali, choć w okolicy funkcjonuje głównie pod nazwą parafii, w której leży.

Skąd wzięła się ta budowla?

Pazo powstało najpewniej w XVI wieku z inicjatywy Juana Vázqueza Taboady i Inés de Lemos Ribadeneiry. Pierwsze udokumentowane wzmianki o majątku sięgają jednak roku 1637, kiedy należał do Gómeza Vázqueza de Villasante. W 1681 roku właścicielem był Don Juan Vázquez de Taboada — w tym czasie stała jeszcze masywna wieża obronna wraz z murowanym, blankowanym obwodem, a do zespołu dobudowano kaplicę pazo.

Co wyróżnia wieżę i fasadę?

Kwadratowa wieża, starsza niż sam pazo i wyraźnie bardziej defensywna w charakterze, według dokumentów miała trzy piętra oraz krenelażowy taras. Dziś jej najbardziej charakterystycznym elementem jest granitowy balkon, który zajmuje znaczną część elewacji wschodniej i północnej, wsparty na schodkowych wspornikach kamiennych. Na fasadzie północnej, gdzie znajduje się główne wejście, nad drzwiami umieszczono herby rodów Vázquez Taboada i Lemos Quiroga — świadectwo powiązań małżeńskich, które ukształtowały losy majątku.

Jaki związek ma pazo z sąsiednim kościołem?

Bezpośrednio przy pazo stoi romański kościół Santa Mariña, datowany na lata 1150–1160. Historycy sztuki wskazują, że przy budowie łuku triumfalnego — z jego podwójnym archiwoltem o okrągłym profilu — mógł uczestniczyć Mistrz Esteban, twórca fasady Platerías katedry w Santiago de Compostela; wniosek ten opiera się na analizie zdobień kapiteli. W 1560 roku do prezbiterium, po stronie północnej, dobudowano kaplicę grobową z trzema arkadami sepulkralnymi. Dwie z nich zdobią klęczące figury nagrobne — Don Juana Vázqueza i Doñi Inés de Lemos, z inskrypcjami podającymi daty ich śmierci (1684 i 1672) oraz zakazem chowania w tym miejscu kogokolwiek innego. Trzecia arkada służyła jako miejsce pochówku kolejnych właścicieli pazo.

Dlaczego warto się tu zatrzymać?

Zespół pazo i kościoła w Santa Mariña łączy w jednym miejscu dwie warstwy historii Galicii — obronną architekturę szlachecką i sztukę romańską związaną z kręgiem budowniczych katedry w Santiago. Herby na fasadzie, granitowy balkon wsparty na oryginalnych wspornikach oraz nagrobne posągi w kaplicy przy prezbiterium dają rzadką okazję, by zobaczyć, jak dzieje jednego rodu przenikały się z historią sakralną regionu Ulloa przez pół tysiąclecia.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Pazo de Santa Mariña? W parafii Santa Mariña, w gminie Antas de Ulla, w prowincji Lugo, w regionie Comarca da Ulloa.

Czy Pazo de Santa Mariña i Pazo de Torre Penela to ta sama budowla? Tak, to ta sama rezydencja — Torre Penela to nazwa oficjalna, pochodząca od tytułu hrabiowskiego jej właścicieli, a Santa Mariña to nazwa zwyczajowa, wzięta od parafii.

Co jest najstarszym elementem tego zespołu? Najstarszym elementem jest romański kościół Santa Mariña, datowany na lata 1150–1160 — starszy od samego pazo o kilka wieków.

Kim byli ludzie przedstawieni w kaplicy grobowej? To nagrobne figury Don Juana Vázqueza i Doñi Inés de Lemos, których daty śmierci — 1684 i 1672 — zapisano w inskrypcjach wraz z zakazem chowania w tym miejscu innych osób.