Papuk

Papuk to najwyższe i najrozleglejsze pasmo górskie Slawonii we wschodniej Chorwacji, którego zbocza sięgają aż do gminy Brestovac. To właśnie tutaj, w Požesko-Slawońskiej Županii, natura i geologia spotykają się w formie parku przyrody o randze światowej.

Gdzie leży Papuk i jak go rozpoznać na mapie?

Masyw wznosi się w pobliżu Požegi i sąsiaduje z innymi wzniesieniami regionu: Bilogorą na północnym zachodzie, Krndiją na wschodzie oraz Ravną Gorą i Psunj na południowym zachodzie. Park przyrody Papuk zajmuje powierzchnię 336 km² (33 600 ha) i rozciąga się na terenie dwóch żupanii – Požesko-Slawońskiej oraz Wirowiticko-Podrawskiej. Brestovac znajduje się właśnie w granicach parku, po stronie požesko-slawońskiej, co czyni tę gminę naturalną bramą wypadową w góry.

Dlaczego Papuk nazywany jest geoparkiem UNESCO?

We wrześniu 2007 roku, podczas siódmej konferencji Europejskiej Sieci Geoparków, Papuk jako pierwszy chorwacki obszar otrzymał status geoparku i dołączył jako trzydziesty członek do Europejskiej i Światowej Sieci Geoparków UNESCO. Licencję potwierdzono ponownie w 2011 roku. Wyróżnienie to nie jest przypadkowe – budowa geologiczna Papuka obejmuje skały, których wiek szacuje się na około 400 milionów lat, od ery paleozoicznej po osady kenozoiczne. Do najmłodszych zjawisk należą progi trawertynowe przy wodospadach, które wciąż powstają na oczach odwiedzających. Za najważniejszy punkt geologiczny uznaje się Rupnicę, uznaną w 1948 roku za pierwszy chorwacki pomnik przyrody nieożywionej.

Co skrywają lasy i podziemia Papuka?

Ponad 96% powierzchni parku pokrywają lasy, a zróżnicowana rzeźba terenu, geologia oraz warunki glebowo-klimatyczne sprawiły, że wykształciło się tu aż 13 różnych typów zbiorowisk leśnych. To bogactwo siedlisk przekłada się na różnorodność fauny. Szczególnym miejscem jest otchłań Uviraljka, w której naukowcy odnotowali zimowanie 11 gatunków nietoperzy – to najwyższa liczba gatunków stwierdzona kiedykolwiek w jednym obiekcie podziemnym na terenie Chorwacji.

Co warto zobaczyć, wybierając się w okolice Brestovaca?

Odwiedzający wybierający się do Brestovaca zyskują dostęp do jednego z najciekawszych przyrodniczo zakątków Slawonii. Bliskość Požegi ułatwia planowanie wycieczki, a rozległa sieć wzniesień sąsiadujących z Papukiem – Bilogora, Krndija, Ravna Gora i Psunj – tworzy naturalny korytarz szlaków dla miłośników pieszych wędrówek. Rupnica jako pomnik przyrody oraz jaskinie takie jak Uviraljka to punkty, które przyciągają zarówno geologów, jak i pasjonatów speleologii i obserwacji nietoperzy.

Najczęstsze pytania

Czy Papuk to góra, park przyrody, czy geopark? To wszystko naraz – Papuk jest masywem górskim, na którego terenie utworzono Park Przyrody Papuk, a od 2007 roku obszar ten nosi także tytuł geoparku UNESCO.

Jak duży jest Park Przyrody Papuk? Zajmuje powierzchnię 336 km² (33 600 hektarów) i rozciąga się na tereny dwóch żupanii – požesko-slawońskiej i wirowiticko-podrawskiej.

Czy Brestovac leży w granicach parku? Tak, gmina Brestovac znajduje się w obszarze Parku Przyrody Papuk, po stronie požesko-slawońskiej.

Co jest największą atrakcją geologiczną Papuka? Rupnica – uznana w 1948 roku za pierwszy chorwacki pomnik przyrody nieożywionej, powstała ze skał liczących nawet około 400 milionów lat.