Palacio de Villena (Valladolid)

Palacio de Villena to renesansowy pałac miejski w Valladolid, stojący naprzeciwko słynnego Colegio de San Gregorio, dziś stanowiący część kompleksu Museo Nacional de Escultura (Muzeum Rzeźby Narodowej).

Kto zbudował pałac i kiedy powstał?

Budowę zlecili w połowie XVI wieku Antonio de Velasco y Rojas oraz jego żona Francisca de Silva. Projekt powierzyli architektowi Francisco de Salamance, twórcy odpowiedzialnemu również za przebudowę pobliskiego Plaza Mayor w Valladolid. Rezydencja powstała w czasach, gdy miasto było jednym z ważniejszych ośrodków dworu hiszpańskiego — cesarz Karol V wielokrotnie zatrzymywał się w tym pałacu podczas pobytów w Valladolid, a w sąsiedztwie, w Palacio de Pimentel, przyszedł na świat jego syn, przyszły król Filip II.

Skąd wzięła się nazwa „pałac markiza de Villena"?

Nazwa, pod jaką budynek znany jest dzisiaj, pojawiła się dopiero w połowie XVII wieku, gdy pałac trafił w ręce żony markiza de Villena z rodu Velasco y Ayala. Od tego momentu rezydencja zmieniała właścicieli wielokrotnie — kolejno należała do książąt Pastrana, książąt Infantado, markiza Casa Pombo oraz markizów Alonso Pesquera. To właśnie ta ostatnia rodzina sprzedała nieruchomość państwu hiszpańskiemu w 1919 roku, co otworzyło drogę do jej dzisiejszego, publicznego przeznaczenia.

Jak wygląda dziedziniec i klatka schodowa pałacu?

Sercem budynku jest renesansowy dziedziniec, otoczony dwukondygnacyjnymi arkadami na trzech bokach — taki układ, z jedną ścianą bez podcieni, jest charakterystyczny dla pałaców budowanych w Valladolid w tamtej epoce. Ogólny rozkład wnętrz zorganizowany wokół tego dziedzińca przetrwał w niemal niezmienionej formie do dziś. Z dziedzińca wyprowadzona jest monumentalna klatka schodowa łącząca dwie główne kondygnacje budynku — zachowała ona oryginalny drewniany strop typu artesonado oraz w pełni obrobiony kamień, a jej wejściowy łuk uchodzi za jeden z najbardziej okazałych elementów całej rezydencji. Fasada pałacu została natomiast przekształcona w XIX wieku w duchu neorenesansowym — wtedy to przemeblowano rozmieszczenie otworów okiennych i dodano nad nimi trójkątne oraz łukowe naczółki, które widoczne są do dziś.

Co można zobaczyć w pałacu obecnie?

Po gruntownej renowacji przeprowadzonej w 1994 roku Palacio de Villena pełni funkcje zaplecza dla Museo Nacional de Escultura, którego główna siedziba mieści się w stojącym naprzeciwko Colegio de San Gregorio. W jego wnętrzach znajdują się biblioteka muzeum, sala konferencyjna, pracownie konserwatorskie oraz magazyny zbiorów. Osobną atrakcją jest przechowywana tu neapolitańska szopka bożonarodzeniowa (Belén Napolitano), prezentowana zwiedzającym w wybranych okresach roku. Sam budynek, choć niedostępny w całości dla turystów jak typowa ekspozycja muzealna, stanowi ważny element architektonicznego dziedzictwa Valladolid i bywa udostępniany przy okazji wydarzeń kulturalnych organizowanych na jego dziedzińcu.

Dlaczego warto zobaczyć Palacio de Villena podczas zwiedzania Valladolid?

Dla osób zwiedzających historyczne centrum Valladolid pałac stanowi naturalne uzupełnienie wizyty w Colegio de San Gregorio — oba budynki stoją naprzeciwko siebie i razem tworzą jeden z najbardziej reprezentacyjnych zespołów architektonicznych miasta z czasów świetności hiszpańskiego renesansu. Renesansowy dziedziniec i klatka schodowa pozostają jednymi z lepiej zachowanych przykładów tego typu rozwiązań w mieście.

Najczęstsze pytania

Czym jest Palacio de Villena? To XVI-wieczny pałac miejski w Valladolid, dziś część kompleksu Museo Nacional de Escultura, mieszczący bibliotekę, salę konferencyjną i pracownie konserwatorskie muzeum.

Kiedy powstał pałac i kto go zaprojektował? Powstał w połowie XVI wieku na zlecenie Antonia de Velasco y Rojasa i jego żony Franciski de Silva, według projektu architekta Francisco de Salamanki.

Skąd pochodzi nazwa pałacu? Od markiza de Villena z rodu Velasco y Ayala, w którego posiadaniu budynek znalazł się w połowie XVII wieku po przejściu przez małżeństwo.

Czy pałac można zwiedzać? Budynek pełni funkcje zaplecza muzealnego (biblioteka, konserwacja, magazyny), a jego dziedziniec i wybrane przestrzenie bywają udostępniane przy okazji wydarzeń organizowanych przez Museo Nacional de Escultura.