Palacio de los Vilches

Palacio de los Vilches to renesansowy pałac w centrum Jaén, w Andaluzji, stojący przy Plaza del Deán Mazas, tuż za Plaza de la Constitución (znaną też jako Plaza de las Palmeras).

Co warto wiedzieć o historii pałacu?

Budynek powstał w XVI wieku i wiąże się z rodziną Vilches — a konkretnie z Cristóbalem Vilches Coello, z którego inicjatywy budowa ruszyła. Pałac stoi na terenie dawnej Plaza del Mercado, która przez wieki była głównym placem Jaén. Dziś jest jedynym widocznym świadkiem istnienia tamtego placu — resztę zabudowy z tamtego okresu pochłonęła późniejsza przebudowa miasta.

Jak zmieniała się funkcja budynku?

Przez stulecia Palacio de los Vilches służył różnym celom: najpierw jako rezydencja szlachecka, później jako zajazd dla podróżnych, a jeszcze później jako hotel i hostel. Od 1984 roku w jego wnętrzach działa siedziba banku — to obecne przeznaczenie budynku.

Co widać na fasadzie?

Najbardziej charakterystycznym elementem jest narożna fasada, przecinająca skrzyżowanie ulic pod kątem, z sześcioma pełnymi łukami wspartymi na ośmiu doryckich kolumnach. Między łukami umieszczono biusty postaci antycznych — motyw typowy dla renesansowej dekoracji świeckiej architektury tego okresu w Hiszpanii. Wnętrze, choć wielokrotnie przebudowywane, w części zachowało renesansowy charakter widoczny także z zewnątrz.

Czy pałac ma status zabytku?

Tak. Starania o wpisanie budynku na listę dóbr kultury (Bien de Interés Cultural) rozpoczęto już w 1980 roku, ale formalna procedura ciągnęła się przez dekady. Ostatecznie w styczniu 2010 roku Junta de Andalucía wpisała Palacio de los Vilches do Ogólnego Katalogu Andaluzyjskiego Dziedzictwa Historycznego, przyznając mu kategorię Monument (Decreto 10/2010, z 12 stycznia).

Dlaczego pałac jest ważny dla historii Jaén?

Znaczenie Palacio de los Vilches wykracza poza samą architekturę. Budynek jest ostatnim materialnym łącznikiem z Plaza del Mercado — placem, który przez większą część historii miasta pełnił funkcję jego głównego centrum handlowego i społecznego. Kiedy dawna zabudowa placu ustąpiła miejsca późniejszej przebudowie urbanistycznej Jaén, pałac pozostał jako jedyny fragment tamtej epoki wciąż stojący na swoim pierwotnym miejscu. Z tego powodu traktowany jest lokalnie jako punkt odniesienia dla historii centrum miasta, a nie tylko jako przykład renesansowej architektury świeckiej.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Palacio de los Vilches? W centrum Jaén, na Plaza del Deán Mazas, bezpośrednio za Plaza de la Constitución.

Kto zbudował pałac? Budowę wiąże się z rodziną Vilches, a konkretnie z Cristóbalem Vilches Coello, który zainicjował powstanie budynku w XVI wieku.

Czy można wejść do wnętrza? Budynek jest obecnie siedzibą banku, więc dostęp do wnętrza ograniczony jest do godzin pracy placówki i jej funkcji komercyjnej — to nie jest obiekt muzealny udostępniony do swobodnego zwiedzania.

Od kiedy pałac ma status zabytku? Od stycznia 2010 roku, kiedy Junta de Andalucía formalnie wpisała go do katalogu dziedzictwa historycznego jako Bien de Interés Cultural o typologii Monument — mimo że wniosek o ochronę złożono już trzydzieści lat wcześniej.