Palacio de Gelmírez

Palacio de Gelmírez to romański pałac arcybiskupi przylegający do katedry w Santiago de Compostela — jeden z najlepiej zachowanych przykładów świeckiej architektury romańskiej w Hiszpanii.

Budynek powstał w pierwszej połowie XII wieku z inicjatywy arcybiskupa Diego Gelmíreza, od którego wziął nazwę. Wcześniejsza siedziba biskupia, położona po południowej stronie katedry, ucierpiała podczas miejskich zamieszek w 1117 roku, co skłoniło Gelmíreza do wzniesienia nowego pałacu tuż przy północnej ścianie świątyni. Dziś budynek stanowi część zespołu katedralnego i jest udostępniony zwiedzającym w ramach trasy po Museo Catedral.

Co warto zobaczyć w środku?

Sercem pałacu są dwie kondygnowane sale, jedna nad drugą. Na poziomie ulicy znajduje się dwunawowa sala zwana Salón de Armas (Salą Zbrojną) — jej pięć przęseł nakrywają romańskie sklepienia krzyżowe wsparte na charakterystycznych kolumnach zgrupowanych w wiązki po cztery. Nad nią rozciąga się druga, jednonawowa sala reprezentacyjna, wykorzystywana niegdyś do uroczystości dworu arcybiskupiego. Skala i precyzja wykonania obu pomieszczeń sprawiają, że badacze architektury uznają je za najważniejszy zachowany w Hiszpanii przykład cywilnej (czyli niesakralnej) zabudowy romańskiej z XII–XIII wieku.

Jak dotrzeć na miejsce?

Wejście do pałacu znajduje się od strony placu Obradoiro — głównego placu przed fasadą katedry, do którego prowadzą wszystkie szlaki Camino de Santiago. Skromny, pozornie niepozorny portal z łukiem pełnym prowadzi do wnętrza, co dla wielu odwiedzających jest zaskoczeniem w zestawieniu z monumentalną skalą sal znajdujących się za nim. Cała starówka Santiago jest kameralna i piesza, więc pałac łatwo połączyć ze zwiedzaniem katedry, klasztoru San Martín Pinario czy pobliskich uliczek Rúa do Vilar i Rúa Nova.

Kiedy przyjechać?

Santiago de Compostela odwiedza się przez cały rok, ale wnętrza pałacu — chłodne i bez naturalnego oświetlenia w głębi sal — najlepiej oglądać poza szczytem sezonu pielgrzymkowego (lipiec–sierpień), kiedy w mieście i w kolejkach do katedry robi się tłoczno. Wiosna i wczesna jesień to pory z łagodniejszą pogodą i mniejszym ruchem turystycznym, co ułatwia spokojne obejrzenie detali architektonicznych sal.

Najczęstsze pytania

Czym różni się Palacio de Gelmírez od katedry? To odrębny budynek, dawna rezydencja arcybiskupów Santiago, dobudowany do północnej elewacji katedry. Zwiedza się go osobno, zwykle w ramach biletu na Museo Catedral.

Dlaczego pałac nazywa się imieniem Gelmíreza? Diego Gelmírez, pierwszy arcybiskup Santiago, zlecił jego budowę na początku XII wieku po tym, jak poprzednia siedziba biskupia została uszkodzona w trakcie zamieszek miejskich w 1117 roku.

Co jest największą atrakcją wnętrza? Dwie superponowane sale — dolna, dwunawowa Sala Zbrojna ze sklepieniami krzyżowymi wspartymi na wiązkach kolumn, oraz górna sala reprezentacyjna o jednej nawie.

Czy da się zwiedzić pałac bez wcześniejszej rezerwacji? Dostęp odbywa się w ramach zwiedzania kompleksu katedralnego, dlatego warto sprawdzić aktualne godziny i zasady wejścia na miejscu lub w punkcie informacji przy placu Obradoiro, ponieważ mogą się zmieniać sezonowo.