Palácio da Mitra, aqueduto, pombais, chafarizes, igreja, monumental portão de entrada e toda a área murada da antiga quinta

Pałac Mitra (Palácio da Mitra) w Santo Antão do Tojal to dawna letnia rezydencja arcybiskupów, a później patriarchów Lizbony. Leży w gminie Loures, w dystrykcie lizbońskim, na północ od stolicy Portugalii. Cały zespół – pałac, akwedukt, gołębniki, fontanny, kościół, monumentalna brama wjazdowa i mury dawnej posiadłości – jest chroniony jako jedno założenie zabytkowe. Bywa też nazywany Pałacem Arcybiskupów (Palácio dos Arcebispos) lub Quintą da Mitra.

Jak powstała ta rezydencja?

Ziemie, na których dziś stoi zespół, tworzyły wiejską posiadłość Santo António do Tojal. Należała ona do niejakiego Pedra Viegasa, a nabył ją biskup Lizbony Domingos Anes Jardo. Pierwszy znany pałac wzniósł około 1554 roku arcybiskup Fernando de Vasconcelos. Ten sam dostojnik odpowiada za budowę kościoła Santo Antão do Tojal, który do dziś sąsiaduje z rezydencją.

Barokowa przebudowa

W XVIII wieku pierwszy patriarcha Lizbony, Tomás de Almeida, kazał pałac przebudować w stylu barokowym. Za obecny projekt odpowiada włoski architekt Canevari, który pracował nad rezydencją do 1732 roku. Efekt to prosty, prostokątny budynek biskupi z kaplicą dostawioną od lewej strony.

Co warto obejrzeć na miejscu?

• Dziedziniec honorowy – duży plac przed pałacem, otoczony murem.
• Bramę wjazdową – portal z półkolistym łukiem, otoczony boniowanymi ciosami kamiennymi i zwieńczony gzymsem.
• Budynki gospodarcze – akwedukt, gołębniki i zbiorniki wodne, które przypominają, że rezydencja była też funkcjonującym majątkiem ziemskim.
• Fontanny – element ogrodowego założenia dawnej quinty.
• Kościół – XVI-wieczną świątynię związaną z fundacją arcybiskupa Vasconcelosa.
• Mury – obejmują całą dawną posiadłość i pokazują jej rozmach.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Pałac Mitra? W Santo Antão do Tojal, w gminie Loures (Santo Antão i São Julião do Tojal), w dystrykcie lizbońskim. Współrzędne: 38,851433, -9,139555.

Kto go zbudował? Pierwszy pałac powstał około 1554 roku z inicjatywy arcybiskupa Fernanda de Vasconcelosa. Obecny barokowy kształt to dzieło z czasów patriarchy Tomása de Almeidy, według projektu Canevariego, prowadzone do 1732 roku.

Do czego służył? Był letnią rezydencją najpierw arcybiskupów, potem patriarchów Lizbony.

Co wchodzi w skład zespołu? Pałac z kaplicą, akwedukt, gołębniki, fontanny, kościół, monumentalna brama wjazdowa oraz otoczone murem tereny dawnej posiadłości.

Czy to dobry cel jednodniowej wycieczki z Lizbony? Dla miłośników architektury sakralnej i barokowej – tak. Zespół pokazuje, jak wyglądała podmiejska rezydencja portugalskiego duchowieństwa, razem z całym zapleczem gospodarczym: wodą, gołębnikami i murowanym majątkiem.

Dlaczego to miejsce ma znaczenie?

Pałac Mitra łączy w jednym miejscu kilka epok: XVI-wieczną fundację arcybiskupa, barokową przebudowę z czasów pierwszego patriarchy i zachowany układ gospodarczy dawnej quinty. Nie jest to pojedynczy budynek, lecz całe założenie – z wodą doprowadzaną akweduktem, gołębnikami, fontannami, kościołem i murem, który wyznacza granice dawnych dóbr. Taki kompletny zespół rezydencjonalny należy do rzadszych świadectw dawnego życia hierarchów Kościoła wokół Lizbony i dlatego trafił pod ochronę jako jedno, spójne dziedzictwo.