Palacete Norton de Matos

Palacete Norton de Matos, znany też jako Edifício da Quinta dos Ulmeiros, to osiemnastowieczna rezydencja w lizbońskiej dzielnicy Lumiar, przy Alameda das Linhas de Torres 150–152A. Budynek należy do dawnych podmiejskich posiadłości, które przez stulecia otaczały stolicę Portugalii i nadawały jej północnym obrzeżom wiejski charakter.

Czym jest Palacete Norton de Matos?

To pałacyk w stylu późnego baroku z elementami rokoka. Ma nieregularny plan: wyróżnia się część centralna, a wejścia znajdują się w skrzydłach bocznych. Największą uwagę zwracają dwa portale na fasadzie głównej, wykonane w języku form typowym dla późnego baroku. Obecne fasady pochodzą z końca XVIII wieku, a wykończenie budynku uchodzi za staranne.

Rezydencja dobrze pokazuje, jak mieszkały w mieście zamożne mieszczaństwo i drobna szlachta tamtych czasów. To nie monumentalny pałac królewski, lecz skromniejsza, ale reprezentacyjna siedziba właścicieli ziemskich.

Skąd nazwa i kim był Norton de Matos?

Nazwę zawdzięcza generałowi Josému Marii Mendesowi Ribeiro Norton de Matos (1867–1955), który mieszkał w tym domu. Był ministrem kolonii i ministrem wojny w okresie Pierwszej Republiki Portugalskiej, co czyni go jedną z ważniejszych postaci ówczesnej polityki.

Druga nazwa, Quinta dos Ulmeiros, przypomina o dawnym charakterze miejsca. „Quinta" oznacza po portugalsku majątek ziemski, a rezydencja była częścią licznych posiadłości służących zarówno produkcji rolnej, jak i wypoczynkowi.

Historia posiadłości

Początki terenu sięgają drugiej połowy XVI wieku. Należał wówczas do Afonsa Torresa, zamożnego kupca z epoki wielkich odkryć geograficznych, który został później podniesiony do stanu szlacheckiego. Później majątek znajdował się w rękach rodziny Costa Lima. W 1853 roku jej spadkobiercy sprzedali go Manuelowi de Matosowi Prego e Sousie.

Badacze uznają za prawdopodobne, że budynki Quinta das Conchas i Quinta dos Ulmeiros tworzyły kiedyś jedną całość. Wskazuje na to podobna typologia okien oraz to, że obie posiadłości sąsiadowały ze sobą. Nie wiadomo, kiedy je rozdzielono.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Lumiar do połowy XX wieku był krajobrazem quint, ogrodów i pól, który należał do najbardziej charakterystycznych obrazów Lizbony. Palacete jest jednym z niewielu budynków przypominających tamten świat wśród współczesnej zabudowy. Miejsce docenią miłośnicy architektury barokowej, historii Portugalii i spacerów poza głównymi szlakami turystycznymi.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Palacete Norton de Matos? W Lizbonie, w dzielnicy Lumiar, przy Alameda das Linhas de Torres 150–152A.

W jakim stylu jest budynek? Jest to architektura późnobarokowa z elementami rokoka, z dwoma godnymi uwagi portalami na fasadzie głównej.

Kto tu mieszkał? Najbardziej znaną postacią związaną z domem jest generał Norton de Matos, minister kolonii i wojny w czasach Pierwszej Republiki.

Czy budynek ma inną nazwę? Tak, nazywa się go również Edifício da Quinta dos Ulmeiros.

Z jakiego okresu pochodzi? Dom ma osiemnastowieczne korzenie, a obecne fasady powstały pod koniec XVIII wieku. Sama posiadłość istniała już w drugiej połowie XVI wieku.