Palace of São João Novo

Pałac São João Novo (Palácio de São João Novo) to barokowa rezydencja w centrum historycznym Porto, wzniesiona pod koniec XVIII wieku i oparta o dawny mur miejski. Budynek od dekad stoi zamknięty, a mimo to pozostaje jednym z najciekawszych przykładów portugalskiej architektury pałacowej w mieście.

Gdzie leży pałac São João Novo?

Pałac znajduje się w Porto, w północnej Portugalii, w granicach zbiorczej parafii Cedofeita, Santo Ildefonso, Sé, Miragaia, São Nicolau e Vitória. Współrzędne to około 41,1425° N i 8,6178° W. Budowla przylega do Muru Fernandyńskiego (Muralha Fernandina), średniowiecznych fortyfikacji Porto, które wyznaczały zasięg dawnego miasta.

Kto zaprojektował pałac i dla kogo go zbudowano?

Rezydencję wzniesiono w stylu barokowym pod koniec XVIII wieku jako dom urzędnika z Porto. Po śmierci pierwszego właściciela w pałacu mieszkały jedne z najznamienitszych rodzin miasta.

Przez lata autorstwo projektu przypisywano Nicolau Nasoniemu, włoskiemu architektowi, który ukształtował barokowy wygląd Porto. Przypisanie to funkcjonowało od lat sześćdziesiątych XX wieku. Odnalezienie oryginalnej umowy na budowę pokazało jednak, że projekt wykonał architekt António Pereira.

Do czego służył budynek?

Pałac zmieniał przeznaczenie kilkakrotnie:

• w czasie oblężenia Porto (wojny liberalne) działał tu szpital wojskowy dla wojsk liberalnych,
• mieściła się w nim Drukarnia Handlowa Porto (Tipografia Comercial Portuense),
• w 1945 roku Junta da Província do Douro Litoral utworzyła tu Muzeum Etnografii i Historii Douro Litoral, które w latach 1945–1980 działało w holu wejściowym pałacu.

Dlaczego pałac jest zamknięty?

W 1984 roku w budynku wybuchł pożar. Zniszczenia sprawiły, że od 1992 roku pałac jest niedostępny dla zwiedzających. Już wcześniej, w 1977 roku, obiekt uznano za nieruchomość o znaczeniu publicznym (Imóvel de Interesse Público). W 2023 roku władze miasta Porto i rząd Portugalii rozważały jego rewitalizację.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzać pałac São João Novo? Nie. Budynek jest zamknięty od 1992 roku. Można go oglądać z zewnątrz, z okolic Muru Fernandyńskiego.

Czy pałac zaprojektował Nasoni? Nie. Choć od lat sześćdziesiątych XX wieku tak sądzono, odnaleziona umowa na budowę wskazuje na António Pereirę.

W jakim stylu zbudowano pałac? W stylu barokowym, w XVIII wieku.

Czy w pałacu działało muzeum? Tak. Od 1945 roku mieściło się tu Muzeum Etnografii i Historii, które do 1980 roku zajmowało hol wejściowy.

Dlaczego warto go znać?

Pałac São João Novo pokazuje, jak w jednym budynku spotykają się historia rodzin z Porto, spory o autorstwo dzieła i losy miejskiego dziedzictwa po pożarze. Jeśli spacerujesz po starym Porto wzdłuż średniowiecznego muru, warto zatrzymać się przy tej fasadzie i pamiętać, że za nią kryje się historia szpitala wojskowego, drukarni i muzeum.