Paço da Giela

Paço da Giela to średniowieczna warownia i rezydencja szlachecka w mieście Arcos de Valdevez, w północnej Portugalii, w dystrykcie Viana do Castelo. Od 1910 roku ma status pomnika narodowego. Łączy w sobie fortyfikację obronną z późniejszym, renesansowym w duchu domem mieszkalnym, dlatego dobrze pokazuje, jak przez stulecia zmieniało się życie miejscowej elity.

Gdzie leży Paço da Giela?

Obiekt znajduje się w granicach miejscowości Arcos de Valdevez, w parafii São Paio i Giela, w regionie Minho, blisko granicy z Hiszpanią. Współrzędne to około 41,850° N i 8,408° W. Ta okolica przez wieki miała znaczenie strategiczne, co tłumaczy obecność umocnień w tym miejscu.

Jaka jest historia tego miejsca?

Według historyka i archeologa Mário Barrocy wzgórze zajmował najpierw zamek-schronienie, starszy niż XI wiek. Do dziś zachował się z niego północny odcinek muru. Twierdza straciła znaczenie i prawdopodobnie porzucono ją w drugiej połowie XI wieku.

Zasadnicza wieża powstała w połowie XIV wieku i zastąpiła wcześniejszą budowlę. Ta „casa-torre”, czyli dom-wieża, oznaczała nowy etap umacniania władzy panów feudalnych oraz króla nad okolicą.

Na przełomie XV i XVI wieku dobudowano część mieszkalną, ukończoną w 1573 roku. Widać w niej okna w stylu manuelińskim oraz obwarowane wejście. Większość obecnego korpusu rezydencji pochodzi więc z XVI stulecia.

W 1662 roku portugalska artyleria poważnie uszkodziła budynek, wypierając z niego hiszpańskiego generała Pantoję. W XVII i XVIII wieku część mieszkalną kilkakrotnie przebudowywano. Od XIX wieku zaczął się okres upadku i opuszczenia obiektu.

Co można tam zobaczyć?

Na miejscu widoczna jest średniowieczna wieża oraz dużo późniejsze skrzydło mieszkalne. Ciekawe zestawienie stanowi surowa forma obronna obok elementów dekoracyjnych z XVI wieku. Obiekt należy do sieci miejskich placówek kultury Arcos de Valdevez i jest prezentowany jako miejsce związane z historią regionu, więc warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia i ofertę zwiedzania na stronie gminy lub lokalnej informacji turystycznej.

Najczęstsze pytania

Czy Paço da Giela jest zabytkiem chronionym? Tak, od 1910 roku jest klasyfikowany jako pomnik narodowy Portugalii.

Z jakiego okresu pochodzi wieża? Z połowy XIV wieku. Zastąpiła starszą budowlę, a jeszcze wcześniej na wzgórzu stał zamek-schronienie sprzed XI wieku.

Kiedy ukończono część mieszkalną? Została zbudowana w końcu XV i na początku XVI wieku, a ukończona w 1573 roku.

Co stało się w 1662 roku? Portugalska artyleria uszkodziła budynek podczas walk o wyparcie hiszpańskiego generała Pantoji.

Czy budynek był później przebudowywany? Tak, w XVII i XVIII wieku zmieniano część mieszkalną, a od XIX wieku obiekt popadał w zaniedbanie.

Gdzie dokładnie jest Paço da Giela? W Arcos de Valdevez, w dystrykcie Viana do Castelo, na północy Portugalii.